10 PIETER CAMPER IN ZIJN LEVEN EN WERKEN GESCHETST. 



Uit deze verhandeling leeren wij ook camper , wellicht meer dan uit 

 eenig ander zijner geschriften , als scherpzinnig natuuronderzoeker ken- 

 nen , die de inductieve methode in toepassing wist te brengen , ter- 

 wijl er tevens uit blijken kan hoe onjuist de meening is , dat belang- 

 rijke ontdekkingen als het ware bij toeval gedaan worden. Dat de 

 beenderen der vogels zeer dunne wanden hebben, was reeds lang vóór 

 CAMPER door GALiLEi CU ua dczeu door borelli ' waargenomen , ter- 

 wijl de graaf de marsigli ^ zelfs de ontdekking gedaan had dat de 

 armbeenderen van een Pelikaan hol waren en geen merg bevatten , 

 en dat zij zeer licht waren. Het hoofdfeit derhalve, waarop de pneu- 

 maticiteit van het vogelskelet berust, was bekend, doch noch de ge- 

 noemde natuuronderzoekers , noch ook buffon , ^ waar hij die waarne- 

 mingen vermeldt , waren op het denkbeeld gekomen dat het ontbrekend 

 merg door lucht vervangen was , nog minder dat de holte der been- 

 deren wellicht met de ademhalingsorganen in gemeenschap stond. 



Het was op den lOden Februari 1771, dat camper, bij het ontleden 

 van een grooten visch-arend zag, dat het dijbeen en vervolgens ook 

 dat het opperarmbeen geheel hol waren. Dit trof hem; hij besloot 

 daaruit dat deze beenderen gedurende het leven dus met lucht gevuld 

 moesten zijn geweest, en het denkbeeld kwam bij hem op, dat er moge- 

 lijk een verband kon bestaan tusschen de ademhalingswegen en de 

 holten der genoemde beenderen. Was deze hypothese juist, dan moes- 

 ten er in de eerste plaats openingen in den wand dier beenderen zijn, 

 waardoor de lucht kon toetreden. Dadelijk onderzocht hij de in zijn 

 bezit zijnde skeletten van verschillende soorten van vogels , en inder- 

 daad zag hij dat onder het hoofd van het opperarmbeen bij allen zich 

 eene tamelijk groote opening bevond. Eene zoodanige opening werd 

 ook door hem gezien onder den draaier [trochanter) van het dijbeen, 

 maar alleen bij die vogels welke lang en hoog vliegen , niet bij anderen. 

 Of nu werkelijk door die openingen lucht kon in- en uittreden, m. a. 

 w. of er een rechtstreeksch verband met den ademhalingstoestel be- 

 stond, moest een eenvoudige proef leeren. Het eerst bij een uil, later 

 bij een ooievaar en verscheidene andere vogels, blies hij door het ge- 

 opend opperarmbeen en zag de borstkas zich uitzetten als bij de adem- 



' De motu animalium , Propos. 194 p, 156. 

 ■ Danub. Fran. Mysic. T. VI, p, 10. 

 ' Hist. natwr. des oiseaux , T. I, p. 112. 



