PIETEK. CAMPER IN ZIJN LEVEN EN WERKEN GESCHETST. 13 



hemeltetanden , waardoor dit dier zich van alle walvischaclitige dieren 

 evenals, van alle andere zoogdieren onderscheidt, niet onbekend waren. 

 Andere kleine geschriften over heel- en ontleedkundige onderwerpen , 

 die hij in 1787 aan de Petersburger akademie zond, zooals over den 

 kop van een bison , over het reusachtig hoofd van een buffel , over de 

 beenderen van den Amerikaanschen Mammoet (Mastodon), over den 

 Kangoeroe , en meerdere kleine opstellen , gaan wij met stilzwijgen voorbij 

 en vermelden hier nog slechts zijne verhandeling, getiteld "Over den 

 besten schoen", welke in 1781 verscheen. Die verhandeling had haar ont- 

 staan aan eene bijzondere omstandigheid te danken. In een gezelschap 

 namelijk waarin zich eenige van camper's oud-leerlingen bevonden, 

 werd beweerd dat de onderwerpen, geschikt om daarover eene genees- 

 kundige verhandeling te schrijven , reeds toen geheel uitgeput waren (!) 

 Men mag wel als waarschijnlijk aannemen , dat camper zijne oud-leer- 

 lingen een weinig beknord had, dat zij zoo weinig van zich lieten 

 hooren. Hij betoogde daarop dat, wel verre dat de stof uitgeput zoude 

 zijn, deze daarentegen nog zeer rijk was, ja dat het schynbaar nietigste . 

 en ondankbaarste onderwerp , al ware het b.v. slechts de vorm van een 

 schoen , onder de handen van een kundig schrijver belangrijk kon worden. 

 Toen men nu volhield, dat zelfs hy daartoe niet in staat zou zijn, 

 nam hy de uitdaging aan en schreef de genoemde verhandeling , waarin 

 hij op ontleedkundige gronden aanwees hoe een schoen moet gemaakt 

 zijn, om geheel aan zijn eigenlijk doel te beantwoorden, van namelijk 

 eenvoudig tot bekleeding en steiin van den voet te dienen, zonder de 

 vele deelen, waaruit de voet bestaat, te knellen en in hunne natuur- 

 lijke bewegingen te hinderen. Zelfs thans nog heeft de in dit opstel 

 gegeven toepassing van ontleedkundige kennis geenszins hare waarde 

 verloren , en onze dames zouden zich zeker van andere schoeisels voor- 

 zien , indien zij naar camper's raad wilden luisteren en niet liever hunne 

 voeten lieten verwringen door het loopen op hakken, die, wanneer zij 

 aangeboren waren, terecht als akelige monstrositeiten zouden worden 

 beschouwd. 



Doch wij moeten camper nog op geheel andere wegen volgen dan 

 die waarop wij hem tot dusver hebben gadegeslagen. Camper was niet 

 enkel een voortreffelijk heel- en ontleedkundige, maar hij was boven- 

 dien , gelijk wij reeds zagen , een man van een fijn ontwikkeld aesthetisch 

 gevoel , en hij had eene vaardige hand om wat zijn oog waarnam door 



