16 PIETER CAMPER IN ZIJN LEVEN EN WERKEN GESCHETST. 



door de verschillende vormen te begrenzen tusschen lijnen , die elkan- 

 der onder hoeken ontmoeten, welke allerlei graden van opening ver- 

 toonen, van zeer scherp af tot recht of zelfs stomp toe. Van die hoe- 

 ken is de naar hem genoemde "gelaatshoek" bij de beschrijving van 

 het menschelijke hoofd nog steeds in gebruik, en zal dit ook wel 

 blijven als het gemakkelijkste middel om den graad van nitpuiling van 

 het gelaat in verhouding tot de eigenlijke schedeldoos , waarbinnen de 

 hersenen bevat zijn, in maat uit te drukken. ' 



Zoo betrad camper hier tevens den weg, waarop hem eenige jaren 

 later bltjmenbach gevolgd is, den weg die geleidde naar de op vaster grond- 

 slagen dan vroeger steunende craniologie en anthropologie onzer dagen. 



Nog op een ander gebied ontmoeten wij camper als voorlooper van 

 schrijvers, wier beschouwingen zelfs nog in den laatsten tijd zeer de 

 aandacht hebben getrokken en dit ook trouwens ten volle verdienen. 

 Zijne grondige anatomische kennis, gepaard aan een fijn opmerkings- 

 vermogen en een zeldzaam teekenaarstalent , stelde hem namelijk in 

 staat nauwkeurig het verband aan te wijzen tusschen de werking der 

 zenuwen en spieren van het gelaat en de hartstochten die daarop wor- 

 den uitgedrukt. Men weet dat charles bell later hetzelfde onderwerp op 

 meesterlijke wijze behandelde en dat charles darwin daarover voor 

 een paar jaren een in meer dan één opzicht belangrijk werk schreef. 

 Wel is waar is de door camper in 1774 in de teekenakademie hier- 

 over gehouden voordracht , in den vorm waarin deze voor ons bewaard 

 is gebleven , weinig meer dan een schets te noemen , waarin het on- 

 derwerp slechts in zijne hoofdtrekken meer is aangeroerd dan werke- 

 lijk behandeld, maar de afbeeldingen, die bij dit opstel gevoegd zijn. 



* Van den inhoud der rede, waarin hij het eerst zijne methode van vergelijking van 

 verschillende schedels uiteenzette, gaf ploos van amstel iu de Vader landsche Let- 

 teroefeningen van 1770 een heknopt verslag. Later, in 1776, sprak hij over hetzelfde 

 onderwerp in eene vergadering der Académie des sciences te Parijs. Camper zelf deelt 

 mede dat de eerste schets van zijn stelsel in 1768 ontworpen was. Later ging hij, tot 

 kort voor zijn dood, nog steeds voort met het daarover door hem opgestelde geschrift 

 te herzien en te verbeteren , doch het verscheen eerst een jaar na zijn overlijden , door 

 de zorgen van zijn zoon adriaan gilles ', onder den titel van Verhandeling over hef 

 natuurlijk verschil der wezenstrekken in menschen van onderscheiden landaart en 

 ouderdom ; over het schoon in antieke beelden en gesneden steenen ; gevolgd door 

 een voorstel van een nieuwe manier om hoofden van allerlei menschen met zeker^ 

 heid te teekenen. Door den bekenden quATREMÈRE d'isionval ii dit geschrift in het 

 volgend jaar, 1791 , in het ïransch vertaald uitgegeven. 



