PIETER CAMPER IN ZIJN LEVEN EN WERKEN GESCHETST. 17 



en welke de uitdrukking van verschillende hartstochten op het men- 

 schelijk gelaat voorstellen, zouden zelfs aan het nieuwste bovenge- 

 noemde werk, dat van darwin, tot sieraad kunnen strekken. 



Slechts drie jaren nadat camper Groningen verlaten had, in 1776, 

 verloor hij zijne vrouw, met wie hij twintig jaren gelukkig gehuwd 

 was geweest. Hij trok zich dit verlies zeer aan. Om eenige afleiding 

 te vinden , ging hij op reis en bezocht eerst Bentheim en Kleef, daarna 

 Antwerpen en Brussel, om vervolgens nog eenigen tijd te Parijs door 

 te brengen , waar hy door de leden der drie akademiën , die van weten- 

 schappen , die van geneeskunde en van heelkunde , op de meest heusche 

 wijze ontvangen werd en in hare vergaderingen zelfs voordrachten hield 

 over eenige onderwerpen, welke tot haar bgzonderen kring behoorden. 

 Bovendien maakte hij te Parijs kennis met eranklin , diderot , mar- 

 MONTEL, DAUBENTON en andere der uitstekendste mannen van dien tijd. 



Ten einde ook met de voornaamste duitsche geleerden kennis aan 

 te knoopen, deed camper in 1779 en 1780 twee reizen door Noord- 

 Duitschland. Hamburg, Zeil, Göttingen , Berlijn, Kassei waren de 

 voornaamste plaatsen waar hij zich eenigen tijd ophield. Overal werd 

 hij met onderscheiding ontvangen en maakte nieuwe kennissen of ver- 

 nieuwde oude , zooals met den beroemden soemmering, die reeds vroe- 

 ger bij hem op Klein-Lankum eenige dagen had doorgebracht. Voor- 

 zien van de beste aanbevelingsbrieven , verzuimde hij ook niet zich aan 

 vorstelyke en andere hooggeplaatste personen, die als beschermers der 

 wetenschap bekend stonden, te laten voorstellen. Nergens echter werd 

 zijne eerzucht meer gestreeld dan door zijne ontvangst aan het pruisische 

 hof te Potsdam , waar hij aan den kroonprins werd voorgesteld en den 

 volgenden dag ëene langdurige audiëntie had bij den grooten frederik 

 zelven. Deze onderhield zich met hem over kunsten en wetenschappen, 

 en toen camper vertrokken was, had de grijze wijsgeer-koning eenen 

 vurigen bewonderaar meer gewonnen. 



Eenige jaren later, in 1785, bezocht camper nogmaals Parijs en 

 Engeland, ditmaal slechts voor een korten tijd. Zijne overige levens- 

 jaren bracht hij echter niet uitsluitend op zijn geliefd Klein-Lankum 

 door. Had hij dit gedaan, de avond zijns levens ware waarschijnlijk 

 gelukkiger geweest. Doch ook hij werd , evenals zoo vele anderen , in 

 de jammerlijke politieke beroeringen dier tijden medegesleept. Trou- 

 wens reeds lang had camper, zg het ook aanvankelijk in kleiner 



2 



