22 PIETER CAMPER IN ZIJN LEVEN EN WERKEN GESCHETST. 



niet anders dan zijn opstel over het behoud van arbeidsvermogen, 

 DARWiN niet anders dan zijn "oorsprong der soorten" geschreven had- 

 den, dan nog zouden hunne namen in de geschiedenis der biologische 

 wetenschappen ten allen tyde bewaard blijven, omdat het verschijnen 

 dier geschriften eene nieuwe richting aan de denkbeelden heeft gegeven, 

 en daardoor de wetenschap zelve op nieuwe wegen is geleid, waarop 

 de zienersblik dieper in de geheimen der natuur kan doordringen dan 

 vroeger mogelijk was. 



Zulke mannen zijn hervormers der wetenschap, al mocht ook het 

 getal der bladzijden die zij beschreven hebben klein zijn. Kan men nu 

 CAMPER onder de zoodanigen rekenen? Die vraag kan toestemmend of 

 ontkennend beantwoord worden , al naar gelang van de eischen die 

 men aan zulk een hervormer stelt. Verlangt men dat hij , om recht te 

 hebben op dien titel, beschouwingen, die nieuw zijn voor zijn tijd, 

 tot een afgerond geheel heeft vereenigd en tot in bijzonderheden met 

 feitelijke bewijzen gestaafd, zoodat zij dadelijk en als van zelve bij 

 velen ingang vinden, dan voorwaar heeft camper geen recht op dien 

 titel. De nieuwe , d. i. oorspronkelijke denkbeelden , die men in zijne 

 geschriften aantreft, zijn daartoe te verspreid, soms te onbestemd, 

 altijd te weinig ontwikkeld en op een te gering getal feiten toegepast, 

 om anderen dadelijk de oogen voor hunne juistheid te openen. Zij zijn 

 als het ware te weinig uitgewerkt, even als zijne penteekeningen , 

 hoe meesterlijk overigens deze . zijn. Maar toch , die denkbeelden zijn er, 

 en dat zij vruchten hebben gedragen en allengs invloed hebben uitge- 

 oefend op den voortgang der wetenschap, kan niet worden betwijfeld. 

 Men kan hare geschiedenis niet schrijven , zonder bij meer dan eene 

 harer afdeelingen tot camper als de eerste bron van een nieuwen 

 stroom terug te gaan. Bepaaldelijk geldt dit ten aanzien der ethno- 

 logie en der morphologie, met name die der gewervelde dieren. Om 

 camper's verdiensten voor de laatste op den rechten prijs te stellen, 

 moet men den toestand der anatomie in zijn tijd wel in het oog houden. 

 Jaren lang had linnaeüs als algemeen gehuldigd meester op het ge- 

 bied van plant- en dierkunde den scepter gezwaaid. Het benoemen, 

 rangschikken en catalogiseeren der natuurvoorwerpen , voornamelijk 

 naar hunne uitwendige kenmerken , was voor hem en zijne volgers hoofd- 

 zaak. Het ontleedkundig onderzoek, voor zoover dit niet rechtstreeks 

 het menschelijk lichaam betrof, was geheel op den achtergrond geraakt. 

 Slechts weinigen achtten dit eenige aandacht waardig. Ook verstond 



