26 BE SATELLIETEN VAN MARS. 



Hoe jammer dan ook voor de aarde! Eeeds vroeger door copernicus 

 uit het middelpunt van het planetenstelsel verdreven en tot eene 

 dienaresse der zon vernederd, en daarna door de moderne wijsgeeren 

 ook als het teleologisch middelpunt der schepping in den ban gedaan, 

 bleef haar toch nog de troost over , dat zg althans de eenige -der haar 

 nabij geplaatste zusteren was, die, het voorbeeld der groote planeten 

 volgende, eene slavin met zich mede voerde door de ruimte der schep- 

 ping. Ook deze troost is haar thans ontnomen! Ware het Venus nog, 

 die althans in grootte niet veel van haar verschilt, het ware nog te 

 dulden geweest en bovendien niet zoo geheel onverwacht ; maar de 

 zooveel kleinere Mars! Wie zal nu nog voor den armen verongelijk- 

 ten Tellus den handschoen opnemen? 



Maar aan den anderen kant , welk eene heerlijke ontdekking voor 

 hen, die naar hunne eigene meening zoo diep zijn doorgedrongen in 

 de raadselen der schepping en de geheimen van den Schepper, dat zij 

 het doel en het oogmerk kennen , waarmede alles is voortgebracht ! 

 Mercurius en Venus missen immers het voorrecht van wachters te 

 bezitten, omdat zij zoo nabij de zon zijn geplaatst, dat het gebrek 

 van maanlicht in den nacht niet anders dan verkwikkend voor de be- 

 woners dier planeten kan zgn, die herademen wanneer de verblin- 

 dende dagvorstin ter kimme is gedaald; eerst de aarde was ver genoeg 

 van de zon geplaatst, om van eene maan ter verlichting harer nach- 

 ten het ware genot te hebben. En is het nu niet helder en klaar , dat 

 daarom en daarom alleen aan de zilveren Selene het aanzijn is ge- 

 schonken ? Mars , die nog verder van de zon is geplaatst , heeft nu im- 

 mers 2 manen , Jupiter 4 , Saturnus 8 ; het kon niet mooier uitkomen , 

 want dat üranus en Neptunus minder zijn bedeeld dan met hunnen 

 afstand van de zon overeenkomt, kan immers zoo gemakkelijk ver- 

 klaard worden door aan te nemen , dat zoo verre van de zon andere 

 verhoudingen voorhanden zijn , of ook door te stellen , dat men wellicht 

 slechts nog een gedeelte der hen omkransende groep van satellieten 

 heeft kunnen ontdekken. 



Aan 't werk dus, teleologen en moderne wijsgeeren! Voor beiden 

 van u zijn uit de nieuwe ontdekking argumenten tot verdediging uwer 

 geliefkoosde meeningen te putten. 



Doch ook zonder ons in het nieuwe bewijs van de onbeduidendheid 

 der aarde te verkneuteren of eenen nieuwen grond te zoeken voor onze 

 telkens varieerende nuttigheidstheorieijn , is de door Prof. hall gedane 



