DE SATELLIETEN VAN MARS. 27 



ontdekking van zeer groot gewicht , en wel vooral , omdat zij den beoefe- 

 naars der sterrenkunde een onverhoopt , een eenvoudig en daarbij een 

 hoogst doelmatig middel heeft verschaft , om eene der grootheden te 

 leeren kennen, die zij voor hare verdere volmaking niet missen kan. 

 Die grootheid is de massa van Mars. Van de massa eener planeet 

 hangt de grootte der aantrekkende werking af, die zij op andere 

 lichamen van het zonnestelsel zal uitoefenen, en daarvan weder het 

 bedrag van den storenden invloed, dien de planeet op de beweging dier 

 lichamen kan hebben. Vooral met het oog op de ontwikkeling onzer 

 kennis van de beweging der kometen , wier banen soms zoo dicht langs 

 die der planeten heen strijken, is de nauwkeurige kennis van de hoe- 

 veelheid stof, die de planeten bevatten, van het hoogste gewicht. 



Voor de planeten, die wachters bezitten, is de bepaling der massa 

 een betrekkelijk eenvoudig vraagstuk. Uit den tijd , dien een wachter 

 noodig heeft om rondom de hoofdplaneet eene omwenteling te vol- 

 brengen, in verband met de bekende afmetingen der loopbaan zelve, 

 kan de bedoelde massa met eenen zeer hoogen graad van nauwkeu- 

 righeid worden afgeleid. De massa's der vier groote planeten , Jupiter , 

 Saturnus, Uranus en Neptunus, alsook die van de aarde zijn dan ook 

 daaruit reeds sedert lang met groote juistheid berekend. Voor Mars , 

 Venus en Mercurius was het vinden der massa een veel lastiger vraag- 

 stuk, en men kan zonder overdrijving met Prof. newcomb verzekeren , 

 dat de bepaling der massa van Mars, zooals die door leverriee is 

 geschied, het voortbrengsel is eener geheele eeuw van waarnemingen 

 en van berekeningen door verscheidene astronomen jaren lang voort- 

 gezet. De ontdekking der wachters van Mars heeft de onzekerheid , 

 welke in dit opzicht ondanks alle aangewende zorg nog bestond , ten 

 eenenmale uit den weg geruimd: de waarnemingen van den tweeden 

 wachter op vier verschillende avonden en eene berekening van slechts 

 weinige minuten heeft eene uitkomst voor de massa van Mars opge- 

 leverd, die minstens evenveel vertrouwen verdient, als het vroeger 

 met zooveel moeite verkregen resultaat. De uitkomsten van beide be- 

 rekeningen verschillen overigens weinig , en hierdoor is een nieuw — 

 maar overigens onnoodig — bewijs geleverd voor de juistheid der be- 

 ginselen, waarvan de sterrenkundigen bij hunne berekeningen uitgaan. 

 Volgens de vroegere uitkomsten bedroeg de ^massa 334 duizendmilli- 

 oenste gedeelten van de massa der zon ; volgens newcomb moet deze 

 grootheid met een honderdmillioenste verminderd worden. Voortgezette 



