OVER DE TAMME GANZEN. 39 



Houdt men alleen ganzen, zonder ze een gent tot levensgezel te schen- 

 ken, dan heeft de gans kracht om, nadat zij het eerste 8 tot 15tal 

 eieren aan het nest heeft toevertrouwd, nog op nieuw, als de eersten 

 worden weggenomen, die taak te vervullen. Zij kan geene poging tot 

 broeding doen, omdat haar de eieren telkens worden ontroofd. 



Dat het broeden van deze onbevruchte eieren nutteloos zou zijn, 

 spreekt wel van zelve. De gans is echter niet zoover in de kennis der 

 natuur doorgedrongen, om dit te begrijpen. In België laat men soms de 

 ganzeneieren door hoenders uitbroeden ; iedere hen, als zij broeds wordt , 

 zet men op 5 of 6 eieren neder. In deze provincie wordt, voor zoo- 

 veel ik weet , daarvan geen gebruik gemaakt. 



Men ontneemt de ganzen, die zullen broeden, opvolgend de gelegde 

 eieren. Zoodra zij broeds worden, wat even gemakkelijk als bij de 

 hoenders is waar te nemen, voorziet men ieder nest met 12 of 13 eieren, 

 en de moeder , die onverschillig schijnt te wezen of de eieren van haar 

 of van een andere gans afkomstig zijn, zet zich met liefde op het nest 

 neder, om door hare warmte, als het mogelgk is, aan een 12 of 13tal 

 jongen het leven te geven; zij beschouwt ze als hare kinderen, als zij 

 ze heeft uitgebroed. 



Zonderling klinkt het, dat de baron peers in- zijn werkje Over het 

 IJ o f gevogelte^ in 1855 uitgegeven te Brussel bij den landbouw-boek- 

 handelaar k. farlier, zegt, dat men zich moet wachten om de gans 

 eieren in het nest te leggen die zij niet heeft gelegd, omdat zij dan 

 oogenblikkelijk het nest zou ontvluchten. Deze bewering is geheel in 

 strijd met de handelwijze die in deze provincie wordt gevolgd. 

 Niets is er dat haar de eieren, als van haar afljomstig, doet ken- 

 nen. In België zullen de ganzen toch wel niet vernuftiger zijn dan in 

 ons land. 



Bij het broeden wordt zg niet door den gent bijgestaan; deze schijnt 

 geschapen te zijn voor het genot; de zorgen en het lijden, beiden ge- 

 volgen van het broeden, laat hij aan zijne vrouwen over. Nu en dan 

 verlaat de gans het nest om voedsel te zoeken en te drinken, maar 

 keert altijd haastelijk terug. Is de broeitijd, die gemiddeld 4 weken, 

 eigenlijk van 27 tot 33 dagen, duurt, geëindigd, dan is de gans zeer 

 vermagerd. Hare pooten zijn bleek geworden, zij is min of meer zwak 

 van de ontberingen, die zij heeft geleden, van het lange verblijf op 

 het nest , dat haar aan hare gewone levenswijze heeft onttrokken en dat 

 daarom zoo vermoeiend was. Zij herstelt echter spoedig, want nu zij 



