OVER DE TAMME GANZEN. 41 



ook een wakend oog op de jonge ganzen , die zich wel eens onbedacht 

 te water begeven, en brengt haar op het droge, dewijl zij anders > 

 daar zy zelfh.ei water niet kunnen verlaten, licht jammerlijk omkomen. 



In het water hebben de jongen ook hunne vijanden ; de waterratten val- 

 len ze aan , en groote snoeken eveneens. Op het land vinden ze een vgand 

 in den egel, dat hen doodt om zich aan hun bloed te vergasten. 



De tamme ganzen zijn nog meer landvogels dan de wilde , welke 

 laatste echter veelal op de uitgestrekte grasvlakten, die met weinig 

 water bedekt zijn, vertoeven, en de wilde gans {A. cinereus), die voor 

 den stamvader van onze tamme gans wordt gehouden, is van de ver- 

 Bchillende soorten van ganzen , die ons land op den trek bezoeken , de 

 vogel, die meer dan anderen op de hooilanden haar voedsel vindt, en 

 die het water minder dan anderen als haar element beschouwt. 



Ik heb er hiervoor reeds op gewezen, dat de ganzen om het voor- 

 deel dat ze opleveren worden gehouden, en de beschaafde mensch van 

 de 19de eeuw deinst niet terug voor eene marteling van een dier, als 

 goud of zilver er het loon van is ; zelfs is de woede om te verdelgen zoo 

 groot , dat meestal schuldeloozc en nuttige dieren er het ojffer van wor- 

 den. Wie voelt zich niet onaangenaam getroffen, als hij ziet met welk 

 genoegen kinderen insekten martelen, vogelnesten verstoren, de jongen 

 onmeêdoogenloos dooden , egels en vledermuizen pijnigen, — dat volwas- 

 sene menschen zwarte en grijze kraaien doodschieten, alleen met het 

 doel om te dooden, zonder eenig voordeel van dien moord te trek- 

 ken! En hoe betreurt men de onkunde van zoovelen, als men weet, 

 dat de wet op de jacht en visscherij van 1857 het dooden van wezels 

 en hermelijns met premiën aanmoedigt, dieren, die men, doordat zij 

 de ergste vijanden der muizen zijn, zoo hoogst nuttig voor den land- 

 bouw mag noemen. 



Men beult dagelijks, vooral in de steden, de paarden af door ze las- 

 ten , die te zwaar zijn , te doen trekken ; en zoo het paard bijna adem- 

 loos de kracht ontzinkt , zijn ruwe vloekwoorden en slagen , die op de 

 huid soms bloedige striemen achterlaten, middelen om het paard, dat 

 den dood evenals wij vreest, meer dan het kan in te spannen. Heeft 

 het zijne krachten verloren , is het door te groeten inspannenden ar- 

 beid bij weinig en schraal voedsel vermagerd en verminkt, dan wordt 

 het naar de slachtbank geleid om te strekken tot spijs voor de arme 

 bevolking, die evenzeer en niet minder gebukt gaat onder het grond- 

 beginsel onzer beschaving, dan de dieren. 



