58 IETS OVEU DARWINISME. 



Maar lijdt onze aristokratische trots door een en ander een gewel- 

 dige nederlaag, wij hebben des te meer reden fier te zijn op hetgeen 

 wij zijn geworden; worstelden onze voorouders met de dieren om een 

 ellendig bestaan, wij hebben sinds lang de stof aan de heerschappij 

 van onzen geest onderworpen; de meest vernielende elementen zijn 

 onze gehoorzame dienaren , en den bliksem zelf ontrukten wij aan de 

 goden, om naar de einden der aarde onze bevelen te zenden. Beschaaf en ont- 

 wikkel dus uwen geest en schrijf zelf uwe brieven van adeldom , sterveling ! 



Ten slotte nog eene opmerking voor hen, die de leer der ontwik- 

 keling van den mensch niet kunnen rijmen met hun geloof aan eene 

 onsterfelijke ziel. Die tegenstrijdigheid bestaat in werkelijkheid niet , 

 maar, aangenomen dat zij bestond , ook dan nog zou immer het ge- 

 looven moeten zwichten voor het weten. "Want," zegt virchon, "de 

 "geschilpunten, welke in onzen tg d bestaan, zijn niet gelegen tusschen 

 "geloof en ongeloof, maar de strijd loopt tusschen geloof en weten. 

 "Weten is immers niet identiek met ongeloof! Overal echter, waar 

 "het positieve weten met het geloof in strijd is , moet dit laatste eene 

 "concessie doen. Aan dezen eisch is steeds voldaan. Welke belangrijke 

 "geloof sstelliugen zijn niet in den loop der tijden te niet gedaan door 

 "den vooruitgang der wetenschap !" 



Het is de taak der natuurkundigen niet om het geloof aan onster- 

 felykheid tot wetenschap te verheffen ; dat mogen de speculatieve phi- 

 losophen doen , maar de leer van darwin druischt daartegen geenszins 

 in , en wanneer de tegenstanders de alarmtrom roeren , dan is dit slechts 

 eene speculatie op het onbekende en onbepaalde van de begrippen : "ziel en 

 onsterfelijkheid". Is de ziel dan een houten pop, een automaat? Men 

 zal wel niet willen beweren , dat de zielen van een hambroek en een 

 coxiNGA gelijk waren, men zal wel verschil aannemen tusschen de 

 zielen van een humboldt en die van een Amerikaanschen wilde, tus- 

 schen de zielen van van der palm en moleschott. Neemt men dat 

 verschil aan , welnu , wat nood dan dat mijn stamvader eene anders 

 georganiseerde ziel had dan ik heb ? Neemt men het niet aan , waartoe 

 dan dat geschreeuw , wanneer lieden , die niet onder de weldoeners wor- 

 den gerekend, even bevoorrecht zijn als deze? Stelt men dan den 

 Schepper zooveel hooger, door aan te nemen, dat hij het ontwikkelings- 

 vermogen zijner schepselen heeft beperkt dan door het aannemen van 

 eene grofzinnelijke scheppingsdaad ? Dat antwoord geve een elk zich zelven. 



