74: OVER HET MEÏEN VAN TIJD. 



ters kende , men zou nog steeds van zandloopers en waterklokken ge- 

 bruik moeten maken , en deze alleen nauwkeuriger dan vroeger door 

 waarnemingen kunnen controleeren. 



Gelukkig is onze landgenoot christiaan huygens in 1657 op het denk- 

 beeld gekomen , den zandlooper en de waterklok te vervangen door een 

 anderen toestel, den slinger. 



Wanneer men eenig voorwerp loslaat , zal het vallen tengevolge van 

 de aantrekkende werking der aarde ; het zal een rechte lijn beschrijven. 

 Maar indien het aan een koord vastgemaakt is , en men hot koord in 

 de hand houdt , is het lichaam niet meer vrij ; het zal geen rechtlijnige 

 beweging krijgen , maar gedwongen zijn steeds op een bepaalden afstand 

 van het andere uiteinde van hot koord te blijven. Is het punt, waar- 

 aan men dit uiteinde verbindt , een vast punt , en laat men het lichaam 

 aan zich zelven over , zoo zal het spoedig in rust komen. De invloed 

 der aarde wordt opgeheven door de spanning van het koord. Het koord 

 wordt gestrekt en geeft de richting aan van de kracht waarmede de 

 aarde op het lichaam werkt. Brengt men het voorwerp in beweging, 

 dan zal elk punt er van een cirkelboog beschrijven. De aarde zal het 

 steeds naar zich toe trekken; van daar dat het spoedig zijn hoog- 

 sten stand bereikt en terugkeert. Tengevolge van de beweging die 

 het heeft, gaat het de plaats, waar het in rust was, voorbij en ver- 

 wijdert zich weer van het middenpunt der aarde. Daarna komt het tot 

 stilstand en gaat weer terug. Zoo krijgt het een heen en weer gaande 

 beweging. 



Als het koord geen merkbaar gewicht had, en het zware lichaam 

 geen merkbare afmetingen, zouden wij hebben wat men noemt een 

 enkelvoudigen slinger. Men kan wel trachten zooveel mogelijk tot een 

 enkelvoudigen slinger te naderen, maar altijd zal uit den aard der 

 zaak een werkelijk bestaande slinger een samengestelde zijn. 



In het algemeen vormt elk lichaam , dat zich onder de inwerking der 

 aarde om een horizontale as kan bewegen , een samengestelden slinger. 



Den stand , dien een slinger inneemt als hij in rust is , noemt men 

 zijn evenwichtsstand. 



Onderstelt men nu dat een slinger , die in beweging is , telkens na 

 gelijke tijdsverloopen zijn evenwichtsstand voorbijgaat, dan blijkt het, 

 bij onderzoek , dat de aanwijzingen van den slinger voldoende in over- 

 eenstemming zijn met die , welke men uit de waarneming van een ster 

 verkrijgt , om hem met groot voordeel den zandlooper te doen vervangen. 



