OVEE HET METEN VAN TUD. 75 



Maar wij moeten beginnen met na te gaan, of de aanwijzigen van 

 verschillende slingers dezelfde uitkomsten opleveren. Zie hier twee slin- 

 gers , die weinig onderscheiden zijn van enkelvoudige slingers. Het koord 

 van B is ongeveer 4 maal langer dan dat van A. Als men beide in 

 beweging brengt, zoodanig dat zij te gelijk door hun even wichtsstand 

 gaan, dan ziet men dat A tweemaal zijn even wichtsstand bereikt in 

 het tijdsverloop waarin B dit éénmaal doet. En wanneer men enkele 

 storende invloeden verwijdert , dan blijkt het dat dit voortdurend op 

 weinig na het geval is, hetzij men ze heden of morgen in werking 

 brengt. Alleen heeft men te zorgen , dat de uitslagen der slingers aan 

 weerszijden van den evenwichtsstand klein zijn. Alle slingers van ge- 

 lijke lengte geven dus nagenoeg dezelfde uitkomsten. 



Om te onderzoeken of een slinger in den loop van verschillende ster- 

 »rendagen een zelfde aantal malen zijn evenwichtsstand voorbijgaat , moet 

 men hem gedurende langen tijd in beweging houden. De wrijving van 

 de as in hare tappannen en de weerstand ^an de lucht veroorzaken dat 

 hij betrekkelijk spoedig in rust komt , zoo dit niet op de eene of an- 

 dere wijze belet wordt. Hoe men dit doet, bespreek ik later. 



De ondervinding leert nu dat een slinger niet alleen gedurende ver- 

 schillende sterrendagen nagenoeg een zelfde aantal malen zijn evenwichts- 

 stand voorbij gaat, maar ook gedurende gelijke deelen van een dag, d. w. z. 

 gedurende de tijdsverloopen , waarin een ster gelijke bogen aflegt van den 

 cirkel, dien zij in den loop van een sterrendag schijnt te beschrijven. 



Nagenoeg, zeg ik; niet volkomen. Maar hoe meer men enkele sto- 

 rende invloeden wegneemt , hoe geringer het verschil wordt. 



De voornaamste storende invloeden zijn : de verandering in den weer- 

 stand, dien de lucht biedt, en de verandering van temperatuur. 



Indien de lucht grootere dichtheid verkrijgt , hetgeen wij vernemen 

 uit het stijgen van het kwik in den barometer, zal de weerstand toe- 

 nemen; wordt de lucht ijler, hetgeen samengaat met een daling van 

 het kwik in den barometer , zoo zal de weerstand kleiner worden. Noe- 

 men wij, hetgeen gebruikelijk is, het tijdsverloop tusschen twee op- 

 eenvolgende doorgangen van een slinger door zijn evenwichtsstand, zijn 

 slingertijd, dan zal, bij het stijgen van het kwik in den barometer, 

 de slingertijd van een slinger grooter worden; bij het dalen van het 

 kwik zal hij afnemen. 



Als de temperatuur hooger wordt, zet de slinger zich uit en wordt 

 langer. Wij zagen straks dat slingers, die voornamelijk in lengte 



