76 OVER HET METEN VAN TIJD. 



van elkander onderscheiden zijn, gedurende een zelfde tijdsverloop een 

 verschillend aantal malen hun evenwichtsstand voorbijgaan. 



Hieruit blijkt dat bij verhooging van temperatuur de slingertijd van 

 een slinger toeneemt. Straks zullen wij zien hoe men er in geslaagd is , 

 die storende invloeden voor een groot deel te doen verdwijnen. 



Indien de uitslagen van twee slingers zeer verschillend zijn , en dus van 

 den eenen groot , van den anderen klein , dan leveren zij geen genoegzaam 

 overeenstemmende uitkomsten zoodra de uitslagen veranderen. Huygens 

 heeft getracht den gewonen slinger door eenen anderen te vervangen, 

 waarbij de groo-tte der uitslagen zonder invloed is. Daartoe moet het 

 zware lichaam geen cirkelboog beschrijven, maar een andere kromme 

 lijn, die cycloïde genoemd wordt. Om dit te verwezenlijken hangt men 

 het lichaam aan een buigzamen metalen band, die zich om een hori- 

 zontale as kan bewegen. Aan weerszijden van den rand is een cylin-« 

 drisch oppervlak van bepaalden vorm aangebracht. De band rolt zich 

 bij zijn heen- en weergaande beweging op die cylindrische vlakken op 

 en dwingt aldus het zware lichaam een cycloïde te volgen. 



Huygens stelde zich veel van dezen cycloidalen slinger voor als tijd- 

 meter. Maar in de praktijk is deze gebleken te omslachtig te zyn. Men 

 vergenoegt zich met den gewonen slinger en zorgt dat zyn uitslagen 

 klein blijven. 



Bovendien moet men toch voortdurend de aanwijzingen van een slin- 

 ger controleeren door waarnemingen op de sterren. Zelfs indien alle 

 bekende storende invloeden zooveel mogelijk verwijderd zijn , zal even- 

 wel de slinger in den loop van eenige dagen een uitkomst leveren, die 

 eenigszins verschilt van hetgeen de waarnemingen aan den hemel geven. 

 üit verschil is wel is waar gering en bedraagt bij goede toestellen , in 

 den loop van een aswenteling der aarde , minder dan een millioenste 

 deel van een sterrendag. 



Laat ik, alvorens verder te gaan, even een en ander kortelijk her- 

 halen. De maat , waarmede wij tegenwoordig tijd meten , wordt ont- 

 leend aan den sterrendag , dat is : het tijdsverloop tusschen twee op- 

 eenvolgende culminaties van een zelfde vaste ster; men heeft vastge- 

 steld dat twee willekeurige sterrendagen aan elkander gelijk zijn; men 

 heeft verder vastgesteld dat de onderdeden van een sterrendag, waarin 

 door een zelfde ster gelijke bogen worden afgelegd , even groot zijn. Ver- 

 volgens is het gebleken dat een slinger een toestel is , welke ons in staat 



