OVER HET METEN TAN TIJD. 



DOOR 



Dr. V. A. JULIUS, 



(Vervolg van blz. 82.) 



Ik ga nu over tot de behandeling van eenige toestellen , waarmede 

 men tijdsverloopen bepaalt, en zal in de eerste plaats bespreken de 

 sterrenklok. 



Waar men kan, maakt men gebruik van den slinger, omdat hij uit- 

 komsten geeft, welke het meest in overeenstemming zijn met die der 

 sterrenbeweging. Intusschen wordt de slinger telkens gecontroleerd door 

 waarnemingen aan den hemel. 



Elk lichaam, dat zich bewegen kan om een horizontale as, is als 

 slinger te bezigen. Gewoonlijk geeft men er een verlengden vorm aan. 



Als men een slinger in beweging brengt , zal hij , na eenige keeren 

 heen en weer gegaan te zijn , in rust komen. De weerstand van de 

 lucht en de wrijving der as in de tappannen zijn hiervan de oorzaak. 

 Zal een slinger mij als tijdmeter dienst doen , dan moet ik weten welk 

 onderdeel van een sterrendag zijn slingertijd is en dus bepalen het aan- 

 tal malen , dat hij gedurende een sterrendag zijn evenwichtsstand voor- 

 bijgaat. Daartoe moet hij in beweging blijven, en tegelyk moet ik tel- 

 len hoeveel malen hij in een dag heen en weer gaat. 



In een klok vindt men nu een inrichting , die den slinger telkens 



7 



