98 



OVEE HET METEN VAN TIJD. 



een stootje geeft, zoodat hij niet in rust komt, en tegelyk een inrich- 

 ting, die het onnoodig maakt dat men zelf telt. 



Fig. 5. 



Om den cylinder E^ , in nevenstaande figuur 

 voorgesteld , is eenige malen een koord gesla- 

 gen ; het eene uiteinde van het koord is aan den 

 cylinder vastgemaakt ; aan het andere uiteinde 

 hangt een gewicht H, hetwelk tracht den 

 cylinder in ronddraaiende beweging te bren- 

 gen. Dit kan intusschen niet gebeuren zonder 

 dat het kleine getande rad E^ , dat ook rondsel 

 genoemd wordt, en de wijzer E, die aan het 

 uiteinde der as E verbonden is, mededraaien. 

 Het rondsel Ej( grijpt in een getand rad 

 F; Ej kan zich niet bewegen zonder heb rad 

 F te doen draaien. Op de as , waaraan F be- 

 vestigd is , bevindt zich het rondsel F^ , dat 

 op zijne beurt in het getande rad G gï"ijpt. 

 De as , waarom het getande rad G zich be- 

 weegt, is hol en omgeeft de as E; aan het 

 uiteinde der as van G is een tweede wijzer 

 vastgemaakt. 



Het rondsel E( bevat 8 tanden; het rad 

 F 24 tanden ; het rondsel E^ moet dus tegelijk 

 met den cylinder E^ drie omwentelingen ma- 

 ken, om één keer het rad F te doen omgaan. 



Het rondsel F, heeft 6 tanden, het rad G 24 tanden; het rond- 

 sel Fj moet dus tegelijk met het rad F vier omwentelingen maken , om 

 één keer het rad G te doen omgaan. 



Hieruit volgt, dat als de wijzer G een volledige omwenteling heeft 

 volbracht, de wijzer E er twaalf heeft gemaakt. 



Maar de cylinder Ej kan door het gewicht H niet in beweging ge- 

 bracht worden zonder het groote getande rad E mede te nemen. Het 

 groote rad E kan zich niet bewegen zonder het rondsel Dj^ te doen 

 draaien. Op de as van het rondsel D^ is bevestigd het rad D, dat op 

 zgne beurt het rondseL C^ medevoert, terwijl eindelijk op de as van 

 Cj zich nog het getande rad C bevindt. 



Het groote rad E heeft 48 tanden; het rondsel D^ 6; zoo dus het 

 rad E één volledige omwenteling maakt, worden er door Dj en dus 



