OVER HET METEN VAN TIJD. 101 



het gewicht H bevestigd is, wordt op deze wgze weder om den cylin- 

 der gewonden. 



Voor elke plaats wordt de sterrendag gerekend te beginnen als een 

 zeker punt van den hemelbol , het voorjaarsnachteveningspunt , boven 

 den horizon van de plaats zijn hoogsten stand bereikt. Op dat oogen- 

 blik brengt men den wgzer Gr op de verdeeling 12 en den wijzer E op 

 de verdeeling 60 , zoodat de wijzers elkaar bedekken. Dit kan men doen 

 omdat de wijzers G en E niet vast verbonden zijn aan de assen G en E, 

 maar aangebracht zijn op holle assen, welke de assen G en E omslui- 

 ten. Bewegen zich de assen, zoo gaan de wijzers tengevolge van de 

 zich ontwikkelende wrijving mede ; maar men kan de wijzers verplaatsen 

 terwijl de assen in rust blijven, omdat de ontwikkelde wryving niet 

 groot genoeg is om ze mede te voeren. 



Men kiest den slinger zoodanig, dat hij in een sterrendag ongeveer 

 24 X 60 X 60 of 86400 maal zijn evenwichtsstand voorbijgaat. De slin- 

 ger is dan wat men noemt een secondenslinger. 



Laten wij onderstellen dat de slingertijd juist een seconde is. Als hij 

 60 slingeringen gemaakt heeft, heeft het groote rad E één zestigste 

 omwenteling volbracht en is de wijzer E om één verdeeling vooruit- 

 gekomen. In plaats van te zeggen : er zijn 60 slingeringen door den 

 slinger gemaakt, zegt men: er is een minuut voorbij. Telkens als de 

 wijzer E om één verdeeling zich verplaatst heeft, is één minuut ver- 

 loopen; van daar dat men E den minuut wijzer noemt. 



Zijn er 60 X 60 slingeringen geweest, zoo heeft de wijzer E een gansche 

 omwenteling volbracht en is de wijzer G één verdeeling verder geko- 

 men. Men zegt dat een uur verloopen is, en G heet de uurwijzer. 



Wanneer het voorjaarsnachteveningspunt op nieuw zijn hoogsten stand 

 heeft bereikt, zal de wijzer G twee volledige omwentelingen hebben 

 volbracht en gekomen zijn op de verdeeling 12 ; E heeft er 24 gemaakt 

 en staat op 60. 



Dit zal zoo zijn , indien de slingertijd juist één seconde is. In de 

 meeste gevallen zal de slingertijd iets te groot of iets te klein wezen. 

 Is hij te groot, zoo zal byv. de wijzer E niet op 60 staan maar op 

 59. Men moet dan den slingertijd een kleine verandering doen onder- 

 gaan. Dit bereikt men door middel van een schroef, die zich aan het 

 onderuiteinde van den slinger bevindt en waarop het lensvormige me- 

 talen lichaam rust ; door middel van die schroef kan men het lensvor- 

 mige lichaam verplaatsen. Brengt men het hooger, zoo neemt de slin- 



