OVEK HET METEN VAN TIJD. 105 



middelbaren zonnedag; men zegt dat het 12 nur middelbaren tijd is. 

 De ware zon zal, met uitzondering van vier dagen in het jaar, altijd 

 iets vroeger of iets later zijn hoogsten stand bereiken dan de denk- 

 beeldige zon. Dit verschil is evenwel niet groot en in het dagelijksch 

 leven weinig hinderlijk. De grootste waarde er van is ongeveer 16 

 minuten. In het midden van Februari culmineert de ware zon 14 mi- 

 nuten later; in het begin van November 16 minuten eerder dan de 

 denkbeeldige zon. Al is het niet hinderlijk, het is toch zeer goed op 

 te merken. In Januari en Februari is de zon vóór den middag , zoo- 

 als hij door onze klokken wordt aangewezen, merkbaar korter boven 

 den horizon dan na den middag. In November doet zich het omge- 

 keerde voor. 



Hoe worden onze klokken geregeld? Slechts weinigen zijn in staat 

 het oogenblik te bepalen, waarop de denkbeeldige zon culmineert. Die 

 weinigen zijn het dan ook, welke het publiek moeten helpen. 



Men kent voor eiken dag van het jaar het verschil tusschen den mid- 

 delbaren zonnetijd en den waren zonnetijd; ook dat tusschen den mid- 

 delbaren zonnetijd en den sterrentijd. Op de sterrenkundige observato- 

 riën wordt dagelijks de aanwijzing van de sterren klok door waarne- 

 mingen aan den hemel gecontroleerd; men kan ook rechtstreeks den 

 waren zonnetijd bepalen. Op beide wijzen is nu de juiste middelbare 

 zonnetijd te vinden. 



In ons land houdt men zich hiermede in het bijzonder bezig op de 

 sterrenwacht te Leiden. Per telegraaf wordt naar Amsterdam geseind, 

 welk uur op een gegeven oogenblik door een juiste klok voor middel- 

 baren zonnetijd in Amsterdam moet aangewezen worden. De hoofdstad 

 zendt op hare beurt aan alle mogelijke telegraaf kantor en van ons land 

 de tijdsaanwijzing van haar klok over. 



Achten de regeeringen van onze steden een goede tijdsregeling van 

 belang , zoo zullen zij zich met de telegraafkantoren in verbinding stellen 

 om de openbare klokken te regelen. 



Eindelijk volgt het publiek de aanwijzing van de openbare klokken. 

 In ons geheele land behooren deze den middelbaren zonnetijd van Am- 

 sterdam aan te geven. 



De inrichting der klokken , die men het meest in onze huizen ziet , 

 en die gewoonlijk pendules genoemd worden, komt overeen met die der 

 door mij beschreven klok. Alleen wordt het raderwerk niet gedreven 



