OVER HET METEN VAN TIJD. 



107 



pannen ondervindt , veroorzaken dat na eenige slingeringen veer en 

 balans in rust komen. 



Als men de dekplaat van een horloge openslaat, kan men de spi- 

 raalveer en de balans zien liggen; gezamenlijk worden zy de onrust 

 genoemd. 



Wat de slinger is voor de gewone klok , is de onrast voor het hor- 

 loge. De tijdsverloopen tusschen de oogenblikken waarop de onrust voor- 

 bij haar evenwichtsstand gaat , kunnen als gelijk beschouwd worden , 

 hetgeen uitkomsten geeft welke genoegzaam overeenstemmen met die 

 van den slinger. Men spreekt ook van den slingertijd der onrust. In 

 de meeste horloges is de slingertijd niet één seconde middelbaren zon- 

 netijd, maar bijv. | of ^^ seconde. 



Twee dingen moeten nu door de verdere inrichting bereikt worden. 

 De beweging van de onrust moet onderhouden worden, en het moet onnoo- 

 dig zijn dat men zelf telt hoeveel malen de onrust haar evenwichts- 

 stand voorbijgaat. 



Er daartoe is een raderwerk aangebracht , dat ik niet uitvoerig behoef te 

 beschreven , omdat het bijna niet verschilt van datgene , hetwelk wij 

 in de klok hebben gevonden. Een veer, zooals men er in pendules 

 heeft, brengt het raderwerk in beweging, zoodra het rad, dat over- 

 eenkomt met het rad C van de klok, vrij wordt gelaten. 



Kg. 7. 



Dit rad is geplaatst in een vlak 

 loodrecht op de as van de onrust. De 

 tanden er van verheffen zich boven het 

 rad, zooals in nevensstaande afbeelding 

 te zien is. De as van de onrust heeft een 

 bij zonderen vorm. Zij is gedeeltelijk 

 een halve holle cylinder, waarvan 

 nog een stuk is weggesneden. Het 

 gedeelte van den halven cylinder bo- 

 ven deze opening bevindt zich op 



dezelfde hoogte als de tanden van het rad C. 



Bij de heen- en weergaande beweging van de onrust , waaraan ook 

 pjg g deze halve holle cylinder deelneemt, 



wordt telkens een tand van het rad 

 C tegengehouden; nu eens door de 

 binnenvlakte , dan weer door de bui- 



tenvlakte van den cylinder (fig. 8). Op het oogenblik dat de cylinder 



