116 OVER HET METEN VAN TIJD. 



stift aangebracht is. Deze stift wordt gesteld tegen het met roetzwart 

 bedekte papier in het horizontale vlak, waarin de stift der stem vork 

 zich heen en weer beweegt. 



Er wordt nu overeengekomen dat de persoon A bijv. den klinker e 

 zal uitspreken en dat de persoon B dezen terstond zal herhalen. Op 

 het oogenblik waarop A begint te spreken , geraakt het vlies en daar- 

 mede de stift in beweging. De stift zal dan niet meer een boog van 

 een schroeflijn beschrijven , maar een lijn van denzelfden vorm als die 

 der kromme door de stift van de stem vork achtergelaten. Vóórdat B 

 den klank heeft kunnen herhalen, is het vlies in rust geweest, hetgeen 

 blijkt uit den vorm der lijn. Zoodra B geluid geeft , komen vlies en 

 stift weer in beweging, dit de achtergelaten lijn kan men nu bepalen 

 welke tijd er verloopen is van het oogenblik dat A gesproken heeft 

 tot het oogenblik waarop B heeft geantwoord. 



Men kan deze proef eenigszins wijzigen door niet van te voren over- 

 een te komen welken klinker door A genoemd zal worden. B moet 

 dan, voordat hij antwoordt, uitmaken welken klinker A heeft geko- 

 zen. Merkwaardig is het, dat de tijd dan iets langer blijkt te zijn. 

 Het is niet waarschijnlijk dat in deze beide gevallen de zenuwen ver- 

 schillende tijden noodig gehad hebben om den indruk of het wilsbevel 

 over te brengen. Uit het verschil dat toch gevonden wordt, kan men 

 zich een voorstelling maken over de grootte van het tijdsverloop, waarin 

 eenvoudige denkprocessen volbracht worden. 



Voor tal van nog andere proeven is deze stemvork en dit met roet- 

 zwart bedekte papier te gebruiken. Maar ik geloof dat het meegedeelde 

 voldoende is geweest om u een denkbeeld te geven van de wijze waarop 

 men zeer kleine tijdsverloopen kan meten. 



En hiermee wensch ik mijn voordracht te eindigen. Mocht het mij 

 gelukt zijn , niet alleen u meer vertrouwd gemaakt te hebben met onze 

 tijdmeters, maar ook vooral u een inzicht verschaft te hebben in het 

 eigenaardige van tijdmeting. Het moet toch ons streven zijn van het- 

 geen wij dagelijks als het ware onbewust verrichten, ons volledige re- 

 kenschap te kunnen geven. 



