118 VLOEIBAAEMAKING VAN GASSEN. 



Blijft nu die waterdamp altijd gasvormig? Het antwoord op deze vraag 

 geven ons o. a. de vensterruiten , op een dag als het buiten veel kouder 

 is dan binnen ; die beslaan dan van binnen , zooaLs men het noemt. Dit be- 

 slaan nu wordt veroorzaakt, doordat de waterdamp in het vertrek, 

 die met de koude ruiten in aanraking is , afgekoeld en daardoor als 

 water tegen de ruiten aangeslagen wordt. Zoo kan men eveneens op 

 een warmen dag, wanneer de lucht buiten vrij wat hooger tempera- 

 tuur heeft dan de lucht in een koele kamer, de ruiten van buiten be- 

 slagen vinden; dan is het de waterdamp in de buitenlucht, die in aan- 

 raking met de koude ruiten tot water wordt verdicht. Deze feiten lee- 

 ren , dat , terwijl warmte het water in gasvormigen toestand kan brengen , 

 afkoeUiig , d. i. onttrekking van warmte , daarentegen het gasvormige 

 water tot vloeistof maakt. Maar dit is niet het eenige middel. 



Stel dat gij in een aan het eene eind gesloten cilindervormige glazen buis 

 waterdamp hebt gebracht en dezen met een luchtdicht sluitenden zuiger 

 saamperst, dan zult gij eveneens den waterdamp vloeibaar zien wor- 

 den. Samenpersing dus , of vermindering van volume is een tweede mid- 

 del om een gas vloeibaar te maken. Men zal begrijpen , dat in het al- 

 gemeen door beide middelen, afkoeling en samenpersing, tegelijk aan 

 te wenden , het doel : de vloeibaarmaking van het gas , eer bereikt wordt 

 dan bij toepassing van slechts een der middelen. 



Zoo gemakkelijk echter als waterdamp laten zich niet alle gassen tot 

 vloeistoffen verdichten. Men kent dan ook niet alle gassen, even als 

 waterdamp , bij de gewone luchttemperatuur reeds als vloeistoffen. Hier- 

 naar heeft men zelfs de gassen in twee soorten onderscheiden, nl. in 

 eigenlijke gassen , die men bij de gewone luchttemperatuur slechts in 

 don gasvorm kent, en in dampen^ die bij die temperatuur ook als vloei- 

 stoffen bekend zijn; ziedaar waarom het watergas woX^rdamp heet. 

 Deze onderscheiding is echter geheel willekeurig. Als bewijs hiervoor 

 neem ik als voorbeeld het zwaveligzuur , het bekende prikkelende gas, 

 dat bij het aansteken van een zwavelstok door de verbranding van den 

 zwavel ontstaat. Deze stof is in onze streken gewoonlijk slechts gasvor- 

 mig, maar in de poolstreken is zij ook vloeibaar. Daar zou het gas- 

 vormige zwaveligzuur dus een damp, bij ons een gas zijn. 



Al laten zich nu niet alle gassen even gemakkelyk als de waterdamp 

 tot vloeistoffen verdichten , toch gelukte het met vele , door toepassing 

 van dezelfde middelen, afkoeling en samenpersing, op groote schaal. 

 Het chloor werd door fabaday ook door deze middelen vloeibaar ge- 



