vloeibaarmaking van gassen. 119 



maakt , en van de overige gassen noem ik slechts het koolzuur , het bekende 

 gas, dat men uitademt, en het s^/^siq/bjy(iw/e , het bekende lachgas ((/a^ 

 hüariant), die op deze wyze in den vloeibaren toestand werden gebracht. 



Er bleven echter tot vóór enkele weken nog zes gassen over, die 

 men vruchteloos vloeibaar had pogen te maken, t. w. zuurstof, stikstof, 

 waterstof , kooloxyde , moerasgas en stikstofoxyde. Zuurstof en stikstof 

 zijn de bestanddeelen , waaruit zuivere dampkringslucht bestaat ; water- 

 stof vormt met de zuurstof de bestanddeelen van het zuivere water ; 

 kooloxyde is het vergiftige beginsel van den zoogenaamden kolendamp; 

 moerasgas is het gas, dat in bellen ontwijkt uit stilstaande wateren, 

 waarin organische stoffen in ontbinding verkeeren, en dat in kolenmij- 

 nen ontstaat, waar het, mot de zuurstof der dampkringslucht vermengd, 

 een ontplofbaar gasmengsel vormt ; stikstofoxyde eindelijk komt in de 

 natuur niet voor, maar is slechts als kunstproduct bekend. Omdat 

 men deze zes gassen niet vloeibaar had kunnen krijgen , had men ze 

 permanente gassen genoemd, en in tegenstelling daarmede impermanente 

 die, welke men ook als vloeistoffen kende. Het jaar 1877 is echter 

 niet geëindigd , voordat alle zes zoogenaamde permanente gassen geble- 

 ken zijn impermanent te wezen , zoodat daarmede genoemde onderschei- 

 ding vervallen is en men nu slechts impermanente gassen kent. 



De eer van deze belangrijke wetenschappelijke ontdekking komt groo- 

 tendeels toe aan den Franschen scheikundige cailletet, gedeeltelijk 

 ook aan den Zwitserschen scheikundige pictet te Genève. Op 26 No- 

 vember 1877 deelde de bekende scheikundige berthelot aan de Aca- 

 démie des sciences te Parijs mede , dat cailletet het stikstofoxyde bij 

 een drukking van 104 atmosferen en een temperatuur van — 11° 0. vloei- 

 baar gemaakt, en eveneens het moerasgas bij een drukking van 180 at- 

 mosferen en een temperatuur van — 7" C. tot een nevel verdicht had. 

 Op 22 December 1877 ontving dumas, de secrétaire perpétuel van de 

 Académie des Sciences een telegram van pictet, inhoudende, dat deze 

 de zuurstof bij een drukking van 320 atmosferen en een temperatuur van 

 — 140' C. vloeibaar gemaakt had. ' Tegelijk met de mededeeling van dit 



' Na het schrijven van dit opstel werd bekend, dat pictet er ook ia geslaagd was, 

 de waterstof niet alleen vloeibaar maar zelfs vast te maken. De vaste waterstof had een 

 staalblauwe kleur, en de deeltjes maakten tegen het glas eeu hard tikkend geluid, even- 

 als metaaldeeltjes dit zouden gedaan hebben. Men heeft de vaste waterstof ook als een 

 metaal te beschouwen. 



