cailletet's en pictet's proeven. 131 



gebracht , om , wanneer onverhoopt de buis mocht springen , de glas- 

 scherven tegen te houden. 



Eene hydraulische zuig- en perspomp perst het gas saam. Met den 

 hefboom L kan men gemakkelijk een druk van 300 atmosferen voort- 

 brengen. Om daarboven te gaan moet men een wiel V omdraaien , 

 waardoor een zuiger door middel van een schroef wordt verplaatst; 

 op deze wijze kan men de drukking tot 500 atmosferen doen stijgen. 

 Het tweede wiel V' dient om plotseling de drukking te doen ophouden 

 en het gas de gelegenheid te geven zich eensklaps te ontspannen en 

 daardoor eene sterke afkoeling voort te brengen. 



M is de manometer, die de drukking aanwijst. Eis het reservoir, 

 waaruit het water door de pomp wordt opgezogen, en waarin het bij 

 ontspanning van het gas v/eer kan uitloopen. E en E' zijn schroeven, 

 boven de kleppen aangebracht. N is een schroef die dient om de opening 

 der verbinding R te sluiten, wanneer men kwik in den toestel giet. 



Door de werking der pomp wordt het water door de koperen buis T U 

 in den bak B geperst en drukt het kwik in de buis T T naar boven , waar- 

 door het gasvolume verkleind wordt. Het onderste, wijde deel der buis 

 is daarbij uit- en inwendig aan dezelfde drukking blootgesteld en loopt 

 dus geen gevaar te breken. Bij voortgaande werking der pomp rijst 

 het kwik tot in het buiten zichtbare bovenste deel der buis , en 

 wanneer het tot een bepaald punt is gestegen , ziet men eensklaps boven 

 het kwikoppervlak een laagje vloeistof ontstaan, dat in dikte toeneemt 

 bij het rijzen van het kwik. Men heeft nu het maximum van span- 

 kracht van het gas bereikt ; de spanning neemt niet meer toe , maar 

 bij verdere verkleining van volume gaat het gas meer en meer in 

 vloeistof over. Bij plotselinge ophef6.ng der drukking ontstaat een dikke 

 nevel over de geheele lengte der buis. Bij langzame vermindering der 

 drukking ziet men de vloeistof boven het kwik hevig koken. 



De glazen cylinder M wordt, om de temperatuur belangrijk te ver- 

 lagen, ge\'uld met een verkoelend mengsel. Om te voorkomen , dat zich 

 buiten om dien cylinder een laag tot ijs afgekoelde waterdamp afzet, 

 waardoor men niet binnen in de buis T zou kunnen zien, plaatst men 

 in de klok C op de plaat S stoffen , die den waterdamp gretig opnemen. 

 Cailletet heeft op deze wijze wel moerasgas en stikstofoxyde vloei- 

 baar kunnen maken , maar koolstofoxyde , stikstof , zuurstof en 

 waterstof behielden by een druk van 300 atmosferen hun gasvor- 

 migen toestand. Door deze gassen echter zich plotseling te laten 



