140 EENIGE OPMERKINGEN OVER DE NATUURWETENSCHAPPEN MET 



deze wetenschappen in onze eeuw hebben gemaakt ; die uit den grond 

 van hun hart de toepassingen van de kennis der warmte , der electri- 

 citeit, enz. loven in het bestaan van spoorwegen en telegrafen; die 

 met verrukking nagaan hoe het arbeidsvermogen, in de uitgebreide 

 steenkolenlagen opgehoopt , eindel^'k wordt omgezet in den reuzenarbeid 

 van onze meer en meer tot volmaking naderende stoom werktuigen, waar- 

 door de beschaafde landen alom worden verrijkt met nuttige voorwerpen 

 van allerlei aard, aan wier voortbrenging men voor een honderdtal 

 jaren nog zou hebben gewanhoopt; die al de verbeteringen in onze 

 industrie, onze geneeskunde, kortom in al de verschillende takken van 

 maatschappelijk bedrijf gebracht, met eiken dag meer en meer waardeeren. 



Terwijl, uit dit oogpunt bezien, elk beschaafd mensch de natuur- 

 wetenschappen huldigt en hare beoefening als noodzakelijk zal beschou- 

 wen , ziet toch menigeen de jeugd met een soort van huivering uit de 

 bron dier wetenschap putten. Afgezien daarvan dat men de quantiteit , 

 die tegenwoordig geleerd moet worden om iets te kunnen bereiken, 

 wel wat groot vindt, acht men de qualiteit in menig opzicht beder- 

 vend en giftig voor de jonge geesten; men vreest dat hun zin voor 

 het goede en het schoone zal overvleugeld worden door den zin voor 

 het alleen-nuttige, het doelmatige; en dat wel des te meer, naarmate 

 het zelfstandig denkvermogen en de redeneerkracht zich sterker bij het 

 jonge individu ontwikkelen. 



Dat er modellen van nog jeugdige natuurbeoefenaars bestaan, die 

 met al hun werken en studeeren in natuur-, schei-, plant- en dier- 

 kunde een tal van verwarde , dorre beschouwingen in zich hebben opge- 

 nomen , en in hun jeugdigen overmoed , in een staat van half-geleerd- 

 heid, den spot drijven met verschillende zaken, wier kennis en waar- 

 deering de jonge harten veeleer tot eer kon strekken, valt helaas 

 niet te loochenen ; en al moet hun aantal onderdoen voor diegenen , die 

 óf door een zekere mate van bekrompenheid , waardoor zij niet in staat 

 zijn hunne denkbeelden tot een genoegzame hoogte te ontwikkelen, of 

 door een gunstigen aanleg en een heldere opvatting van denkbeelden 

 die gevaarlijke klippen kunnen ontwijken — toch is het voorzeker te be- 

 treuren dat de beoefening der natuurwetenschappen sommigen tot dien 

 moreelen teruggang kan brengen. 



Zoo komt dan onwillekeurig de vraag bij ons op : wordt de zin voor 

 het schoone, het enthousiasme, dat wij zoo gaarne in de jonge geesten 

 opmerken en aankweeken|, door de beoefening der natuurwetenschappen 



