BETREKKING TOT DE AESTHETISCHE ONTWIKKELING. 149 



aan het onkruid , dat zich hier en daar nog mocht vertoonen , de groei- 

 kracht zullen ontnemen. 



Wanneer men na de voorgaande opmerkingen tot de gevolgtrekking 

 mag geraken, dat 1° de natuurwetenschappen de aesthetische ontwik- 

 keling niet benadeelen of tegenwerken; 2" de grondige kennis dier 

 wetenschappen leidt tot de erkenning en waardeering van veel schoons 

 dat voor den oningewijde blijft verborgen , dan blijft ten slotte nog de 

 vraag te beantwoorden , hoe het komt dat , zooals wg in het begin van 

 dit opstel opmerkten, sommige natuurbeoefenaars reeds in hunne jonge 

 leerjaren den stempel dragen van een zekere dorheid in hunne beschou- 

 wingen, van een bepaalde flauwheid en onverschilligheid ten opzichte 

 van enkele zaken , voor welke een zekere geestdrift en bewondering 

 jong en oud tot sieraad strekken. 



Na al hetgeen wij hierboven aanvoerden , moeten wij dit noodzakelijk 

 zoeken in de wyze waarop die wetenschappen beoefend en onderwezen 

 worden. 



Wij weten welk een groote quantiteit leerstof in den tegenwoordigen 

 tijd door onze jongelieden moet worden verwerkt. Zou dus, kunnen 

 wij vragen, datgene wat van ieder vak en dus ook van de natuurwe- 

 tenschap wordt geleerd , wel voldoende zijn , om hen geschikt te maken 

 voor een aesthetisch inzicht in enkele zaken ? Laat ons toch bedenken 

 dat meer dan een menschenleven noodig is om een klaar begrip en 

 een grondige kennis van een enkelen tak der natuurwetenschap te ver- 

 krijgen, zoodat men zich bg het schoolonderwijs in die vakken nood- 

 zakelijk moet beperken tot het verklaren der voornaamste grondbegin- 

 selen en van hunne toepassingen. Zou dus het begrip van het waarlijk 

 schoone, dat die wetenschappen in zich bevatten, niet eerst verkregen 

 worden , wanneer men zich door een grondige en uitgebreide studie op 

 een standpunt heeft geplaatst, waarop men niet kan verwachten dat 

 ook de meest begaafde leerling zich bevindt na het voleindigen van 

 zijnen leertijd? 



Het is een gewichtige vraag die wij hier moeten stellen, want zij 

 betreft de ontwikkeling van het jonge geslacht , de toekomst van velen 

 die ons lief en dierbaar zijn ; maar wij meenen , na rijpe overweging , 

 daarop het volgende te moeten antwoorden: 



Wanneer aan eenige inrichting van onderwijs zooveel tijd wordt 



