BETREKKING TOT DE AESTHETISCHE ONTWIKKELING. 151 



worden opgeofferd. Door een geschikte keuze van onderwerpen en toe- 

 passingen kan die overdrijving worden vermeden. 



Daardoor wordt de taak van hen die geroepen zijn het natuuronder- 

 wijs te geven, moeielijker, maar ook des te schooner; nog minder dan 

 anderen mogen zij uit het oog verliezen dat onze middelbare scholen 

 en gymnasia geen plaatsen zijn, waar de jongelieden voor een of ander 

 beroep "pasklaar" moeten gemaakt worden, maar wel dat hunne vor- 

 ming en veelzijdige ontwikkeling het hoofddoel is , waarnaar het onder- 

 wijs in elke wetenschap streeft. Zoo doende zullen dorheid en opper- 

 vlakkigheid worden vermeden en zullen de natuurwetenschappen niet 

 de minsten zijn die tot de vorming van het jonge geslacht bijdragen. 



Indien aan deze voorwaarden is voldaan , dan behoeft niemand meer 

 wantrouwen te koesteren jegens den invloed, dien de beoefening der 

 natuurwetenschappen ook aan onze scholen op de jonge geesten zal 

 uitoefenen ; integendeel , men prijze zich gelukkig dat zoovele schatten , 

 die voor menigeen tot nog toe verborgen bleven, nu bestraald door 

 het licht der wetenschap, het eigendom zullen worden van allen, die 

 de vruchten weten te plukken van een grondig en degelijk natuur- 

 onderwijs. 



Wanneer deze regelen onder de oogen onzer lezers zullen verschijnen , 

 zal waarschijnlijk reeds het leerplan , dat eenige maanden geleden voor 

 de gymnasia was vastgesteld, en waarin ook de natuurwetenschappen 

 zoo stiefmoederlijk waren behandeld , zijn gewijzigd , en zal , zoo wij 

 hopen, aan het natuuronderwijs een ruimere plaats zijn afgestaan. De 

 gymnasia gaan alzoo een andere toekomst te gemoet. Wat mogen wij 

 van die toekomst verwachten? Ongetwijfeld veel goeds. Niemand be- 

 schouwe meer het natuuronderwijs , ook aan de gymnasia, als iets , waar- 

 aan uithoofde van de tijdsomstandigheden noode moest voldaan wor- 

 den, waarbuiten men langer moeilijk kon blijven, als een lastige in- 

 dringer — maar men heete het hartelijk welkom , als iets dat even 

 goed strekt tot ontwikkeling en aesthetische vorming als de studie der 

 oude talen en in 't algemeen der letterkundige vakken. 



Meer en meer worde men overtuigd dat de kennis der natuurweten- 

 schappen, mits zij grondig beoefend worden, het natuurlijk gevoel, de 

 geestdrift in den mensch niet zal verflauwen, maar versterken; dat zij 

 het standpunt, waarvan de mensch zichzelf en de wereld leert be- 

 schouwen, niet zal verlagen, maar verhoogen, en hem toch zal vrij- 

 waren tegen ijdele zelfverheffing; dat, terwijl de verlichte mensch bij 



