VERVALSCHING VAN LEVENSMIDDELEN. 161 



een roodachtige tint heeft. Veel gemakkelijker is het, aan te toonen 

 dat er vervalsching met aardappelmeel heeft plaats gehad; de schei- 

 kunde en het mikroskoop kunnen dit beslissen. Hoever de vervalsching 

 tegenwoordig wel gaat, blijkt hieruit, dat zelfs de gist, die door den 

 bakker gekocht wordt, dikwijls met aardappelmeel vervalscht wordt. 

 Het strekt zeker niet tot eer van ons land, dat, volgens een bevoegde 

 Duitsche autoriteit, max bauer, in de Rijnprovincie en in Westfalen 

 vervalschingen op uitgebreide schaal gepleegd worden met behulp van 

 mengsels van verschillende meelsoorten , die vooral uit Nederland daar 

 worden ingevoerd. Nog bedroevender is het, dat vooral ook in ons 

 land 't zoogenaamde kunstmeel op groote schaal bereid wordt. Bestond 

 nu dit kunstmeel nog maar uit stoffen , welke tot de levensmiddelen 

 gerekend kunnen worden; doch dit is in de verste verte 't geval niet; 

 want ze zijn van dien aard , dat men thans naar waarheid kan zeggen 

 dat er in de IG''^ eeuw in de meest beschaafde landen menschen wor- 

 den gevonden die aarde eten. Immers gips , krijt , aluin , pijpaarde , 

 porseleinaarde, welke laatste stof in den meelhandel bekend staat on- 

 der den naam van China-klei en, naar men zegt, bij scheepsladingen 

 tegelijk uit China wordt aangevoerd , zwaarspaath , magnesiet , spek- 

 steen , kopervitriool , zinkvitriool — al deze stoffen, waarmede 't meel en 

 bijgevolg ook 't brood vervalscht wordt — zijn aard- of metaalachtige be- 

 standdeelen. Eenige maanden geleden las ik nog in een dagblad een aan- 

 vraag om groote hoeveelheden zwaarspaath , te leveren aan een wel- 

 bekende firma ! Dat het in Duitschland zelf echter ook niet pluis is , 

 bewgst een mededeeling van den reeds vroeger door mij genoemden 

 Dr. HULWA. Deze geleerde bericht namelijk, dat het poedervormige af- 

 val van 't albast , waarvan in sommige fabrieken pendulekasten , vazen , 

 enz. vervaardigd worden , met aardappelmeel vermengd en dan verkocht 

 wordt onder den fraaien titel van : gezuiverd aardappel-zetmeel tot voe- 

 ding van jonge kinderen! 



De vermenging van het meel met krijt, gips, pijpaarde en porselein- 

 aarde levert voor den bakker, behalve dat het goedkooper is dan meel, 

 nog twee groote voordeelen op: ten eerste wordt het brood daardoor 

 zwaarder, ten tweede witter. Zulk brood is min of meer zanderig, 

 wanneer men het doorsnijdt ; bovendien zijn deze bijmengsels gemakke- 

 lijk langs scheikundigen weg , hetzij in de na de verbranding overblij- 

 vende asch, hetzij in 't meel zelf aan te toonen. Aluin wordt bij 't 

 meel gevoegd, ten einde het een beter aanzien te geven ; 't brood wordt oo 



