168 VERVALSCHING VAN LEVENSMIDDELEN. 



geopperd zou kunnen worden, of de chocolade met stijfsel, dan wel 

 de stijfsel met chocolade vermengd is. Merkwaardig is 't onderzoek, dat, 

 op last van de met recht beroemde fabrikanten gebroeders stollwerck 

 te Keulen, eenigen tijd geleden ten opzichte van verschillende soorten 

 van chocoladewerk plaats had. Dr. bohl te Keulen en de apotheker 

 HEINZ te Duisburg namen die taak op zich. "De resultaten," zoo spreekt 

 Dr. HULWA, waren ongelooflijk; bg 9 van de 17 scheikundige analyses 

 bleek , dat de cacao geheel en al ontbrak ; men vond alleen de gemalen 

 schillen der cacaoboonen, voorts rundervet, gewoon gebrand meel en 

 slechte suiker. In twee gevallen was er buitendien respectievelijk 5 en 

 10 procent zwaarspaath bijgevoegd, terwijl ook nog plantaardige kleur- 

 stoffen gevonden werden. Het cacaopoeder van twee der beroemdste Hol- 

 landsche firma's werd insgelijks aan een onderzoek onderworpen, en 

 hieruit bleek, dat in 't eene monster 10, in 't andere 12 procent poeder 

 voorkwam , dat niet de geringste handelswaarde had." Er zijn volgens 

 pasgenoemde autoriteit soorten van poederchocolade , welke voor ^/, , 

 ja zelfs voor ^/^ gedeelte uit aardappelmeel , gerooste knollen , rapen , 

 of geroost meel en vet bestaan , en daaronder vindt men dan weer oker , 

 kalk, gips, zwaarspaath, ja zelfs zemelen, houtzaagsel en poeder van 

 baksteenen. Wat de zoogenaamde vanille-chocolade betreft, daaraan ont- 

 breekt vaak de vanille; dikwijls wordt de reuk er aan medegedeeld 

 door middel van Peru-balsem , die veel goedkooper is. 



Wij zullen thans de koffie de revue laten passeeren. Behalve de tabak 

 is er voorzeker geen van de zoogenoemde opwekkende middelen , dat 

 in zoo korten tyd de wereld veroverd heeft, als de kofiie. De koffie 

 wordt het eerst met zekerheid vermeld in een Arabisch handschrift uit 

 de 15de eeuw, dat in een der Parijsche bibliotheken bewaard wordt. 

 Hierin wordt vermeld , dat de koffieplant omstreeks dien tijd in gelukkig 

 Arabii? werd ingevoerd. Nog steeds komt de beroemdste koffie uit Mokka. 

 Van daar uit heeft het gebruik van de zaden dier plant zich snel ver- 

 breid door het geheele Oosten. Ruim 200 jaar geleden werd de koffie 

 voor 't eerst in Europa ingevoerd, en in 1671 verrees te Marseille 

 het eerste koffiehuis. Ook de Nederlanders hebben later zeer veel tot de 

 spoedige verbreiding bijgedragen , zoodat we tegenwoordig kunnen zeg- 

 gen, dat er bijna geen land is, waar geen koffie gedronken wordt; en 

 dat de handel in dit artikel kolossaal is, blijkt wel hieruit, dat de 



I 



