198 LAGERE ZWAMMEN EN INFECTIEZIEKTEN. 



(A) , te Stuttgart woonachtig , uit München terug ; hij is door cholera 

 aangetast en sterft. Zijne verpleegster (B) krijgt weinig dagen daarna 

 de ziekte ook en sterft mede. Eene waschvrouw (C) brengt de kleede- 

 ren van beide overledenen naar haar dichtbij gelegen dorp , wordt ook 

 door de cholera aangetast en bezwijkt daaraan; zoo ook haar man (D). 

 Volgens de monoblastische theorie nu heeft A juist zooveel z,d.i. (zie bl. 

 193) infectiegift, uit München aan zijne kleederen meegenomen, als 

 noodig was om B, C en D te Stuttgart zóó te besmetten, alsof zij 

 zei ven de besmetting te München hadden opgedaan. Maar is het nu 

 niet natuurlijker aantenemen , dat B , C en D door het van A uitgegaan 

 contagium zijn besmet, omdat zij het disponerend miasma, dat de ont- 

 vankelijkheid voor cholera medebrengt, in "ongezonde" woningen had- 

 den opgedaan, hoedanige in het overigens gezonde Stuttgart toch hier 

 en daar te vinden zijn? 



Maar wat moeten wij nu zeggen van zoo vele gevallen, waarin de 

 gelegenheid tot besmetting duizende malen grooter en veelvuldiger is 

 dan in het geval te Stuttgart, en waarin toch geene overbrenging van 

 de ziekte plaats vindt, - b. v. bij een zeer druk en onafgebroken 

 dagelijksch verkeer tusschen twee vlak bij elkander gelegen plaatsen, 

 of tusschen twee wijken van eene en dezelfde stad , — terwijl in andere 

 gevallen één enkel persoon, die slechts weinig tijds in eene epidemisch 

 aangetaste plaats vertoeft , de epidemie naar zijne uren ver verwijderde 

 woonplaats overplant? Hoe door de monoblastische theorie te verkla- 

 ren dat, wanneer b. v. in choleratijd duizenden uit Parijs, Marseille 

 enz. naar het choleravrije Lyon vluchten, in die laatste stad toch geen 

 anderen de cholera krijgen, dan die ze reeds elders hebben opgedaan? 

 En dat, terwijl pettenkoeee zelf erkent, dat die vluchtelingen dui- 

 zendmaal meer z naar Lyon brengen, dan een schip dat eene cholera- 

 epidemie uit Egypte naar Engeland overplant ! Is het niet het natuur- 

 lijkst, aan te nemen, dat bij de ingezetenen van Lyon de vatbaarheid 

 voor cholera ontbreekt, omdat zij niet geinficieerd zijn door het mias- 

 ma, dat die vatbaarheid veroorzaakt? 



Ik voeg hierbij een voorbeeld onder meer betreffende de chole ra- 

 epidemie van 1866 in ons land. Te Velsen heerscht de cholera vrij 

 sterk onder de arbeiders van het Noordzee-kanaal ; overal waar die 

 zich in de gemeente ophouden , is cholera. Maar niettegenstaande er 

 een druk verkeer tusschen die poldergasten en de ingezetenen plaats 

 heeft , wordt van de laatsten slechts één enkele aangetast. Daarentegen 



