LAGERE ZWAMMEN EN INFECTIEZIEKTEN. 199 



brengen eenige uit Velsen vluchtende polderlieden de ziekte over naar 

 Maden en Drimmelen en naar Hooge en Lage Zwaluwe in Noord-Bra- 

 bant, en veroorzaken daar eene epidemie. Volgens de monoblastische 

 theorie is dit niet of moeielijk te begrijpen, — volgens de diblastische 

 gemakkelijk. De ziekte was door eenige arbeiders in het Haarlemmer- 

 meer opgedaan; de andere polderlieden, die door hen besmet werden, 

 kwamen , naar de hoogste waarschijnlykheid , uit zulke streken , als waar- 

 uit die lieden meest altijd komen, te weten uit lage, miasmatisch "on- 

 gezonde" streken, en bezaten dus de miasmatische vatbaarheid voor 

 het choleragift , dat van de eerst ziek gewordenen uitging. Maar de in- 

 gezetenen van het op den duinbodem gelegen Velsen bezaten die vat- 

 baarheid niet, natuurlijk met enkele, van zeer plaatselijke toestanden 

 afhankelijke , uitzonderingen , waarvan echter slechts ééne tot werkelijke 

 besmetting aanleiding gaf. Maar in de genoemde gemeenten van Noord- 

 Brabant, die laag gelegen zijn en waar dus de miasmatische infectie 

 zeer mogelijk was , was een veel grooter aantal personen , die de tot 

 het ontstaan van cholera vereischte dispositie bezaten. 



De contagiumzwammen kunnen in de kleinst mogelijke hoeveelheid 

 infectie veroorzaken; wellicht kan één enkele zwam dit reeds doen 

 bij pokken , roodvonk en mazelen. Dit wordt door veelvuldige ervarin- 

 gen bewezen. 



De miasmazwammen moeten in veel (misschien duizendmaal) groo- 

 ter aantal in het organisme geraken, om ziekte te verwekken. Om tus- 

 schenpoozende koorts te krijgen moet men, zoo al geen langen, dan 

 toch eenigen tijd op den malaria-bodem zelven vertoeven ; in gezonde, 

 maar onmiddell^k aan malaria-streken grenzende lokaliteiten blijft men 

 vrij. Het kan echter niet betwijfeld worden of het miasma moet zich 

 ook in de lucht boven de aangrenzende koortsvrije streek bevinden; 

 het blijkt dus dat eene matige diffusie van miasma in de lucht ge- 

 noegzaam is om het onschadelijk te maken. 



De rottings-zwammen moeten in nog veel grooter aantal dan de 

 miasma-zwammen (misschien wederom duizendmaal grooter) in het 

 lichaam dringen om infectie te veroorzaken. Eene betrekkelijk vrij groote 

 hoeveelheid er van , in het bloed van levende dieren gebracht , wordt 

 vaak door dezen nog zonder hinder verdragen. 



