LAGERE ZWAMMEN EN INFECTIEZIEKTEN. 201 



van de opgenomen minimale hoeveelheid ziektezwammen en daardoor de 

 ziekte mogelijk maakte, in een normalen heeft verandei'd. En zoo lang deze 

 laatste duurt, moet de herstelde persoon ook voor die ziekte gewaar- 

 borgd blijven. 



Zulk een gevolg kan reeds door de reactie in het incubatietydperk 

 ontstaan; de ziekte bepaalt zich dan tot eene lichtere ongesteldheid. NaGELi 

 verklaart het vaak gezond blijven van het soms talrijk oppassend per- 

 soneel in hospitalen, gevuld met lijders aan cholera, daardoor, dat de 

 oppassers slechts aan een beginnend dispoueerend miasma zijn blootge- 

 steld geweest, toen reeds ruime gelegenheid bestond tot opneming van 

 smetstof uit lijders. Daardoor bleef hunne ziekte bij het incubatietijd- 

 perk staan , en de daarin plaats hebbende reactie nam de dispositie voor 

 cholera weg. 



Zuiver contagieuze ziekten zijn inentbaar; het contagium wordt 

 daarbij in aanmerkelijke hoeveelheid en in verschen, weinig veranderden 

 toestand onmiddellijk in het bloed overgebracht. Bij de miasmatisch- 

 contagieuze moet de inenting volgens nügeli ook mogelijk zijn, name- 

 lijk wanneer zij geschiedt bij miasmatisch gedisponeerde personen. 



Heb ik mij tot dusver onthouden van alle aanmerkingen , omdat de 

 theorie van NaGELi, over 't geheel genomen, mij te waarschijnlijk voor- 

 kwam , dan dat ik het noodig zou hebben geacht op het wel wat ge- 

 waagde van enkele stellingen daarin te wijzen; — van nu af zal ik 

 genoodzaakt zijn eenige bedenkingen tegen zijne uitspraken in het mid- 

 den te brengen. 



Over de wijze van verbreiding der contagiën sprekende, zegt nSgeli 

 dat ze zich kunnen verbreiden: 1" langs den vochtigen weg, d. i. door 

 water of met vocht doortrokkene stoffen, en 2^ langs den drogen 

 weg, d. i. door de lucht of door het onderling verkeer der menschen 

 (aanhangen der smetstoffen aan kleederen en andere voorwerpen). 



De splijtzwammen in het algemeen, en dus ook de ziektezwammen, 

 veranderen spoedig van specifieken aard , wanneer zij in een ander ver- 

 schillend vocht worden overgebracht; zij vermenigvuldigen zich daarin 

 niet of weinig, of nemen andere eigenschappen aan. Zoo zullen dan 

 ook de ziektezwammen, uit het bloed des lijders in een ander vocht 

 gekomen, binnen weinig dagen van aard veranderen. In de uitwerp- 

 selen der zieken, vóór dat deze beginnen te gisten en te rotten, 



