202 LAGERE ZWAMMEN EN INFECTIEZIEKTEN. 



zullen zi] wel het langst onveranderd blijven. Warmte begunstigt de 

 verandering, koude vertraagt die; in bevroren toestand blijven de zwam- 

 men het langst onveranderd. 



In di'ogen , maar niet al te uitgedroogden toestand blijven de conta- 

 giëu veel langer hunne eigenschappen behouden , — en dan langer in 

 eene vochtige , koude lucht , dan in eene warme en droge , — langer , 

 wanneer zij , in eene droge stof ingesloten , voor te groote uitdroging 

 beveiligd zyn , dan wanneer zij in de vrije lucht zweven. Te München , 

 verhaalt NaGELi, kregen eenige metselaars de pokken na het afkrabben 

 van den muur eener kamer, waarin voor 6 of 7 jaren poklijders ge- 

 huisvest waren geweest, en die daarna gewit was geworden. — De be- 

 smetting door de lucht kan slechts op korten afstand plaats grijpen; 

 door personen en goederen daarentegen kan zij naar ver afgelegen plaat- 

 sen worden overgebracht, zoolang de infectiestof onveranderd blijft. 



Hoe komen de contagium-zwammen in de lucht? Zij zijn niet vluch- 

 tig, en kunnen dus alleen in den vorm van fijn stof in de lucht komen. 

 Het vocht, waarin ze zich tot dusver bevonden, moet dus eerst ver- 

 dampen. Nu kunnen zij aan de droog geworden vaste stoffen , die haar 

 omgeven , zoo los aanhangen , dat zelfs een geringe luchtstroom toe- 

 reikend is om ze daarvan af te scheiden en mede te nemen ; of zij 

 kunnen aan die massa zoo vast gehecht zijn , dat slechts eene mechani- 

 sche oorzaak (wrijving, verbrijzeling enz.) ze daarvan kan losmaken. 



Eene ergens ontstane hoeveelheid gas wordt zeer spoedig door dif- 

 fusie gelijkmatig in de lucht verdeeld, en verdwijnt alzoo, ook zonder 

 toedoen van luchtstroomingen. De verdeeling in de lucht van massa's 

 fijn stof daarentegen hangt geheel van die luchtstroomingen af: ge- 

 deelten van de lucht kunnen er geheel vrij van blijven; in andere kun- 

 nen de stofdeeltjes (hier de ziektezwammen) voor een tijd zeer talrijk 

 zgn. In volkomen rustige lucht zullen zij naar den grond zinken. 



Op de vraag: hoe en langs welken weg de ziektezwammen in het 

 menschelijk lichaam geraken, antwoordt NaGELi , te gelooven dat zij al- 

 leen in drogen toestand , door tusschenkomst der longen , in de vochten 

 des lichaams komen, en dat zij denfzeer dunnen wand, die de longen- 

 al veolen scheidt van het bloed in de daarin bevatte haarvaten, op 

 mechanische wijze doorboren. Langs endosmotischen weg kunnen alleen 

 gassen en in vocht opgeloste stoften , maar geen vaste stoffen door dier- 

 lijke vliezen heendringen. De infectiezwam moet dus den wand, die 

 haar van het haarvat scheidt , doorboren. Nu zijn de splijtzwammen 



