212 LAGERE ZWAMMEN EN INFECTIEZIEKTEN. 



waar rotting heerscht, geen miasmazwammen voortbrengt," namelijk 

 omdat de natuur der splijtzwammen bepaald wordt door hare omgeving, 

 en de infectiestofien door rotting spoedig worden vernietigd. 



Om uit den bodem in de lucht te komen, moeten de splijtzwammen 

 door luchtstroomingen in dien bodem naar buiten worden gevoerd, 

 natuurlijk nadat die bodem uitgedroogd is. Zulke luchtstroomingen heb- 

 ben dan ook in den bodem plaats en wel door de werking van ver- 

 schillende oorzaken, als daar zijn: de ongelijke verwarming des bodems 

 by dag en bij nacht, de invloed van den in den grond dringenden of 

 daarop verdampenden regen , de verschillende spanning van de lucht 

 aan de oppervlakte , veroorzaakt door de winden , het afzakken van 

 grondlucht, die kouder en dus zwaarder dan de atmospherische is, 

 langs eene hellende leemlaag, waarbij dan die lucht daar uitbreekt, 

 waar zij den minsten tegenstand ontmoet, en eindelijk, maar niet in 

 de laatste plaats , de woningen , wegens het verschil in temperatuur 

 van de koudere grondlucht met die in het warmere huis. 



Overigens verlaten de splijtzwammen niet altijd den grond op die 

 plaats, waar de grondlucht zich uitzet, maar soms op een taraelijken 

 afstand. Immers de humuslaag van den bebouwden grond, de vastge- 

 tredene of bestrate oppervlakten van wegen enz. laten de lucht moeielijk 

 door; de luchtstroom zal zich dus in een daarmede bedekten bodem 

 horizontaal voortbewegen en eerst te voorschijn komen wanneer zij 

 ergens minderen weerstand ontmoet. 



Van de snelheid dier luchtstroomen weten wij niets; maar zij behoeven 

 ook niet snel en krachtig te zijn om stofjes mede te voeren, bij welke 

 vergeleken de bekende zounestofjes kolossen zijn. 



Zullen echter de splijtzwammen in de lucht komen, dan moet de bodem 

 en moeten de splijtzwammen zei ven droog zijn. Dit behoeft nauwelijks 

 eenig betoog; is de bodem nat, dan zullen de zwammen daaraan blijven 

 hechten en de bodemstroomingen der lucht niet in staat zijn ze mede 

 te voeren. Bovendien heeft n^geli door opzettelijke proefnemingen aan- 

 getoond dat zulks inderdaad niet geschiedt. Alleen een bodem, die 

 "natdroog", dat is, bij afwisseling nat en droog is, moet steeds als 

 verdacht worden beschouwd; is hij altijd nat, of altijd droog, dan is 

 hij ongevaarlijk. Die na<tdroge toestand van den bodem hangt hoofd- 

 zakelijk af van het stijgen en dalen van het grondwater; reeds petten- 

 KOFER bewees langs proefondervindelijken weg en buiten den invloed 

 van eenige theorie , dat het dalen van het grondwater samenhangt met 



