230 TOTALE MAANSVERDUISTERINGEN. 



eenig verschil mocht worden opgemerkt tusschen de aangekondigde tijd- 

 stippen en de waarneming, daaruit meenen te moeten besluiten tot eene 

 ingeslopene fout in de berekening, de meer wetenschappelijke waar- 

 nemer zoekt de fout in het uurwerk en besluit dat dit zooveel vóór- of 

 nagaat als het verschil bt draagt. Vandaar ook dat de waarneming 

 van maaneclipsen en andere soortgelijke verschynselen , die van ver- 

 schillende plaatsen gelijktijdig kunnen worden waargenomen , gebezigd 

 kunnen worden tot nauwkeurige tijdsbepaling voor die verschillende 

 plaatsen en , in verband daarmede , ook van het verschil in lengte. 



Bij die verduisteringen vallen verschillende zaken op te merken , en 

 daar wij in de gelegenheid zijn geweest, in den loop van 1877 twee 

 totale maansverduisteringen te zien, waarbij telkens de maan gedu- 

 rende meer dan anderhalf uur in den schaduwcirkel der aarde ver- 

 toefde en van het zonlicht, dat anders door haar wordt opgevangen 

 en naar de aarde teruggekaatst , was beroofd , en beide verduiste- 

 ringen voor onze gewesten zichtbaar waren en ooi. op verschillende 

 plaatsen bij vrij gunstigen hemel geheel of voor een groot deel goed 

 zijn waargenomen, zoo is het zeker niet ongepast om de daarbij waar- 

 genomen bijzonderheden op te geven , ten einde die te kunnen vergelijken 

 en zoo mogelijk te verklaren. 



De meest belangrijke , in 't oog vallende tijdperken eener totale maans- 

 verduistering zijn de oogenblikken , waarop de eclips begint en eindigt , 

 alsmede het begin en einde der totale verduistering. Die oogenblikken 

 zijn voor al de plaatsen der aarde, die de maan boven den horizon 

 hebben, gelyktijdig en worden opgegeven naar den middelbaren tijd 

 eener plaats. Gewoonlyk worden die tijdstippen tot in minuten nauw- 

 keurig opgegeven voor de eene of andere plaats , die er bij wordt ver- 

 meld, en als men het tijdsverschil tusschen deze en onze plaats kent, 

 dan is het gemakkelijk om daaruit voor ons dien tijd af te leiden. 



Het is algemeen bekend dat een maansverduistering ontstaat door- 

 dat de maan, by haren omloop om den aarde , nagenoeg in dezelfde lijn 

 in tegenstand komt met de zon en de aarde dientengevolge haar scha- 

 duw op de maan werpt. Dit heeft plaats bij volle maan , wanneer deze 

 juist in of in de nabijheid is der baan , waarin de aarde haren loop om 

 de zon volbrengt. In de meeste gevallen is zij in dien stand iets hooger 

 of lager geplaatst en wordt van die schaduw der aarde dus niets bemerkt. 



De eclips begint , wanneer de maan in den schaduwkegel der aarde 

 treedt, en daar zij zich van het westen naar het oosten beweegt, 



