232 TOTALE MAANSVERDUISTERINGEN. 



einde der eclips blijft zij ook nog eene poos in de bijschaduw en komt 

 allengs weder in het volle licht. 



Deze langzame af- en toeneming van licht is gewoonlijk niet alleen 

 met een kyker , maar ook met het ongewapend oog zeer wel te bemer- 

 ken, en het is vooral daardoor dat de evengenoemde tijdstippen der 

 eclips niet volkomen scherp zyn te onderscheiden. 



Daar niet alleen de grootte der middellijn van de kernschaduw, op 

 de plaats waar de maan die doorsnijdt , bekend is , maar ook de afstand , 

 waartoe de bijschaduw zich uitstrekt, gevonden kan worden, zoo kan 

 men ook de tijdstippen bepalen, waarop het eerst eenige vermindering 

 van licht op de maan plaats vindt , en eveneens , wanneer de maan 

 weder het volle licht van de zon ontvangt en geene sporen der eclips 

 er meer op merkbaar zijn. 



Daar de aarde van een dampkring is omringd, die ten deele de 

 lichtstralen doorlaat , maar deze breekt , zoo is het natuurlijk dat de 

 schaduwcirkel der aarde niet scherp is begrensd en dat alzoo de door- 

 snede van den schaduwcirkel op de maan door een minder donkeren 

 rand moet zijn omgeven , vanwaar het licht langzamerhand afneemt 

 en als wegvloeit in het verlichte gedeelte van de maanoppervlakte 

 die door het volle licht der zon wordt beschenen. 



Door de breking van het licht in onzen dampking zien wij de hemel- 

 lichamen, die zich aan den horizon bevinden, 33' 46" daarboven. Men 

 noemt dit de horizontale refractie, en deze refractie of breking wordt 

 kleiner, naarmate de hemellichamen zich hooger boven den horizon be- 

 vinden of de lichtstralen meer rechtstandig door den dampking naar 

 ons standpunt gaan. Daar de schijnbare middellij oen van zon en maan 

 ongeveer 33' bedragen, zoo worden beide aan den horizon zooveel 

 opgeheven , dat wij ze juist boven den horizon zien als zg er werkelijk 

 beneden zijn. Als de benedenrand zich aan den horizon vertoont , dan is 

 dus de zon of maan werkelijk er beneden en raakt met denbovenrand 

 den horizon. Wanneer dus eene maaneclips plaats heeft juist op het 

 oogenblik van den ondergang der zon, dat altijd voor het eene of 

 andere punt op de oppervlakte der aarde plaats moet vinden , dan zal 

 men van zoodanige plaats het zonderling verschijnsel hebben dat de 

 zon en de verduisterde maan tegelijk boven den horizon kunnen wor- 

 den gezien. Voor eene bepaalde plaats kan dit verschijnsel slechts 5 maal 

 in eene eeuw plaats hebben. Daar bovendien de hemel aan den horizon 

 zelden overal volkomen helder is, zoo mag dit verschijnsel met volle 



