TOTALE MAANSVERDUISTERINGEN. 233 



recht onder de zeldzame gerekend worden. Intusschen is het reeds 

 door de ouden waargenomen en heeft plinius er gewag van gemaakt en 

 het als een vreemd verschijnsel opgegeven. Door kleomedes werd ech- 

 ter reeds het vermoeden geuit, dat de breking van het licht in den 

 dampkring der aarde de oorzaak van dit verschijnsel moest zijn. 



De lichtstralen , die van de zon door de benedenste luchtlagen der aarde 

 gaan , moeten dus eene dubbele breking ondergaan en alzoo eene buiging 

 van ruim 66' of 1° 6' hebben. De hoogte van den alzoo gevormden scha- 

 duwkegel wordt hierdoor merkelijk bekort , en zijn top valt tot binnen de 

 plaats waar de maan zich in hare loopbaan bevindt. De maan ontvangt dus, 

 ook wanneer zij door het midden van de kernschaduw gaat, altijd nog 

 eenig licht van de zon , of wel een gedeelte van den rand der zon blijft 

 van de maan zichtbaar. Daar echter de lichtstralen der zon door de 

 benedenste en dus dichtste deelen van den dampkring gaan en een 

 aanzienlijk deel van het licht in dien dampkring wordt geabsorbeerd, 

 zoo kan de verlichting niet anders dan zeer flauw zijn. En niet alleen 

 moet deze verlichting slechts gering zijn , maar ook de kleur of licht- 

 tint moet afhankelijk zgn van den toestand der luchtlagen die het 

 zonnelicht doorlaten ; en daar deze zeer veranderlijk is , zoo is het te 

 denken dat die verlichting der verdonkerde maanschijf niet alleen ver- 

 schillend in sterkte , maar ook verschillend in kleur moet zijn. 



Ook wanneer de breking niet zoo groot was , dat daardoor nog een 

 gedeelte van de zon voor de maan zichtbaar bleef, of het doorgelaten 

 licht geheel niet werd gebroken , maar alleen teruggekaatst , dan zoude , 

 door den verlichten dampkring der aarde , deze als een lichte ring om de 

 donkere aarde zichtbaar blijven en eenig licht op de donkere maan- 

 schijf werpen. 



Daar de dampkring aan de oppervlakte der aarde het dichtst is en 

 naar boven allengs in dichtheid afneemt, zoo is de hoogte er van niet 

 met volkomene juistheid op te geven. Uit de schemering, die een ge- 

 volg is van dat weerkaatsend vermogen, besluit men dat de hoogte 

 van waar die terugkaatsing nog eenigszins merkbaar is, ongeveer 10 a 

 12 G. M. bedraagt. Daar nu de straal der aarde 858 G. M. bedraagt, 

 zoo is die hoogte dus, in vergelijking der aarde, gering , en van de maan 

 gezien, moet die lichtende ring dus zeer smal en aan de opper- 

 vlakte der aarde het helderst zijn , maar allengs in licht afnemen en 

 weldra onmerkbaar worden. De verlichting op de maan , door dezen 

 lichtenden ring, kan niet anders dan zeer gering zijn , en het is moeie- 



