278 DE GROND VAN NEDERLAND. 



Het tertiaire tijdperk was afgeloopen : de gesteenten , waaraan men den 

 naam van tertiaire vormingen geeft, waren ontstaan. De planten die 

 in dat tijdperk hadden geleefd , lagen in de gedaante van bruinkool in 

 de aardkorst, of waren, als versteeningen, verscholen in de gesteen- 

 ten, die de oppervlakte van den bodem hadden gevormd. De dieren, 

 die in dien tijd hadden geleefd , waren voor een gedeelte uitgestorven , 

 en hunne overblijfselen , die niet der verrotting ter prooi waren gewor- 

 den, zaten verborgen in de leem- en zand- en kalklagen, die den 

 bodem hadden gevormd waarop zg eens leefden en tierden. Uitge- 

 storven was de Squalodon, het waterzoogdier, dat eens geleefd 

 heeft waar nu Antwerpen en Winterswijk liggen. Verdwenen wa- 

 ren de walvisschen , die eens gezwommen hadden ter plaatse waar 

 nu ons land ligt. Dood en begraven in het slijk van den zeebodem 

 waren de reusachtige haaien, welker tanden een der merkwaardigste 

 overblijfselen uit het tertiaire tijdperk zijn. De golven der zee klotsten 

 tegen stranden , die nu den naam dragen van Brabant , Limburg , Mun- 

 sterland. Van geheel ons vaderland was bijna nog geen spoor te zien; 

 de wateren bedekten nog den grond , die later den naam van Neder- 

 land zou dragen. Slechts een klein gedeelte van Gelderland — de omtrek 

 van Winterswijk en , van Overijsel , de plaats waar nu Losser ligt — 

 slechts dat kleine hoekje lands stak als een kaap uit in de zee, die 

 van Engeland's krijtkusten golfde tot aan de crag-lagen van Antwerpen en 

 de zandsteenlagen van Bentheim. Het diluvium, een nieuw tijdvak 

 in de geschiedenis der aarde, was ingetreden. Dit woord diluvium 

 eischt hier misschien een korte verklaring. Het is bekend dat de geolo- 

 gen aan de verschillende lagen der aardkorst zeer onderscheidene namen 

 geven. De op één na bovenste hoofdlaag der aardkorst is , in navolging 

 van den engelschen geleerde buckland, diluvium geheeten. De niet 

 te miskennen oorsprong van de tot dit tijdperk behoorende gronden 

 uit waterstroomen , heeft dien geleerde op het denkbeeld gebracht , 

 dat hun ontstaan in verband stond met den zondvloed der H. S. en 

 daarom gaf hij hun den naam van diluvium, dat is zondvloed. 

 Ten gevolge van latere en nauwkeuriger onderzoekingen heeft men 

 echter ingezien, dat de diluviale vormingen onmogel^"k het gewrocht 

 kunnen zijn van één enkelen vloed, maar dat zij duidelijk bewijzen 

 ontstaan te zijn in een zeer langdurig tijdvak, waarin een reeks van 

 levende wezens ontstond , grootendeels verschillend van de dieren en 

 planten die in het voorgaande of tertiaire tijdperk leefden , en die later 



