'DE GROND VAN NEDERLAND. 279 



gedeeltelijk weder verdwenen van de aarde of overgingen in de plant- 

 en diervormen , die in het tegenwoordige tijdvak der aardgeschiedenis 

 bestaan. Desniettemin heeft men toch den naam van diluvium voor 

 die aardlagen behouden , omdat de eene naam even goed is als de an- 

 dere, mits men slechts wete wat er onder dien naam wordt bedoeld, 

 en omdat de andere namen, die men voorgeslagen heeft, zooals er- 

 ratieke gronden, zwerfblokkenperiode, ijsperiode enz. 

 niet beter zijn en, evenmin als het woord diluvium, zonder verkla- 

 ring te verstaan zijn. 



Het diluvium bestaat, zooals wij straks uitvoeriger zullen zien, in 

 Nederland en aangrenzende streken uit zand- en leemgronden , gedeel- 

 telijk vermengd met keien en grint , dat is , met meestal sterk afge- 

 ronde en afgeslepene , min of meer groote brokken en gruis van na- 

 burige en ook van verafgelegene gebergten. Een zeer groot gedeelte 

 van ons land, ruim de helft of meer dan 1,700,000 hectaren, bestaat 

 uit diluvium, dat is dus uit gronden', die gevormd zijn in het aard- 

 kundige tijdperk dat aan het tegenwoordige onmiddellijk is voorafgegaan. 



Ruim de halve oppervlakte van ons land , of 34 van de 60 vierkante 

 geografische mijlen die ons land vormen , wordt dus door diluviale 

 gronden ingenomen. Een lijn , die op omstreeks acht uur gaans van de 

 kusten der Noordzee getrokken wordt, zal ten noorden en westen 

 ongeveer de grens van het diluvium aanwijzen, als wij namelijk niet 

 het oog vestigen op de duinenrij aan de kust en op enkele ver voor- 

 uitspringende diluviale hoogten , zooals die van Tessel en Wieringeu. 

 Zuidelijk en oostelijk reikt het nederlandsche diluvium overal over 

 onze grenzen heen, of, beter gezegd, het vormt de westelijke en noor- 

 delijke uiteinden der diluviaalgronden van Hannover , Pruisen en Bel- 

 gië. Derhalve kan ons diluvium niet behoorlijk onderzocht worden , 

 dan in verband met dat van onze buren, en blijkt het hieruit dat de 

 sleutel tot de kennis van ons diluvium ver over de grenzen gezocht 

 moet worden. 



Het onderzoeken en het bestudeeren van de diluviale vormingen van 

 ons land heeft ons de zekerheid verschaft , dat zij geenszins allen een 

 en denzelfden oorsprong hebben, dat is, dat die gronden geenszins 

 allen uit dezelfde streken afkomstig zijn. Men heeft dien ten gevolge 

 dan ook verschillende namen gegeven aan bepaalde gedeelten van ons 

 diluvium , namen die betrekking hebben op de streken waaruit de 



