PE GUOND VAN NEDERLAND. 281 



Doch niet slechts door de richting der heuvelreeksen is het noorder- 

 diluvium onderscheiden van dat hetwelk andere streken van ons land 

 bedekt, vooral ook door zijn samenstelling verschilt het daarvan groo- 

 telijks. Immers de stoffen waaruit het bestaat, en vooral de overblijf- 

 selen van dieren die 3r in gevonden worden , onderscheiden het duide- 

 lijk van het ooster-diluvium. Zoo uitgestrekt de oppervlakte is , die in 

 ons land door noorder-diluvium is bedekt , zoo klein is die , waar oos- 

 ter-diluvium boven ligt. Het is vooral de Mookerheide, die noord- 

 waarts begint met de heuvelen waarop Ngmegen is gebouwd. Van dit 

 punt loopt deze vorming zuidoostelijk, vormt in Duitschland het Kleef- 

 sche Reichswald, en vereenigt zich daar met Kleefsland en Gelder, 

 Stralen en Venlo. Tusschen Gelder en de rivier de Maas ligt dit dilu- 

 vium tot een hoogte van 33 meters boven den zeespiegel. 



De diluviale gronden , die in Limburg en Noordbrabant voorkomen , 

 werden door staring met den naam van Maas-diluvium bestempeld. 

 Maas-diluvium heeft die geleerde het genoemd, omdat deze gronden 

 zonder twijfel uit de Ardennen afkomstig zijn, en door de Maas zijn 

 aangevoerd, even als het Rijn-diluvium zoo door hem genoemd is, om- 

 dat het door den Rijn gebracht is uit de gebergten die de oevers dier 

 rivier vormen. In Noordbrabant neemt dit Maas- of zuider-dilu- 

 vium nergens den vorm aan van heuvels, en is het slechts te herken- 

 nen aan het grint en de keien die het bevat. Zulk een met grint en 

 keien bedekte oppervlakte is de Schaiksche heide tusschen 's Hertogen- 

 bosch en Grave , het zuidelijke einde van de Peel , een paar lange stroo- 

 ken ten westen van Tilburg, en eindelijk de Luiksche Kempen tusschen 

 Beverloo, Houthalen, Genek en Lanaken bij Maastricht. Verder vindt 

 men dit zuider-diluvium in Limburg. De keien van deze vorming lig- 

 gen daar in en om het dal van de Maas, bedekken den St. Pieters- 

 berg en andere hoogten. Van hier strekt het zich uit naar België , over 

 Hasselt en Diest , tot Fransch Vlaanderen, ja tot in de nabijheid der 

 Noordzee. 



Zien wij nu op eene kaart van ons land de streken na, die wij zoo 

 even besproken hebben, en waar noorder- , ooster-, en zuider-diluvium 

 aan de oppervlakte ligt, dan blijkt het dat een zeer groot gedeelte van 

 ons land niet met een der drie genoemde aardsoorten is bedekt , en 

 dat het evenwel tóch diluvium moet zijn. 



