282 DE GROND VAN NEDERLAND. 



Gremengd diluvium is de naam , dien men aan de gronden geeft , 

 waaruit dat zooeven bedoelde gedeelte van ons land bestaat. Ge- 

 mengd diluvium ligt er bezuiden de Vecht en benoorden den Rijn, in 

 Overijsel , Gelderland , Utrecht en het Gooi. Gemengd diluvium heeft 

 men het genoemd , omdat het bestaat uit een mengsel van aardsoorten 

 grint , zand , keien en steenbrokken , die zoowel tot het noorder- als 

 tot het ooster- en zuider- diluvium behooren. Door waterstroomen aan- 

 gevoerd uit drie verschilJende streken zijn die stofifen op die plaat- 

 sen aangebracht ; door eb en vloed , door zeestroomen en winden zijn 

 zij dooreengemengd en over elkander heen geworpen , en zijn zg zóó 

 dooreengeworpen dat het slechts zelden mogelijk is hier, op deze op- 

 pervlakte van ons land , aan te toonen dat de stoffen , waaruit de bo- 

 dem bestaat , uit het noorden , of uit het oosten , of uit het zuiden zijn 

 aangebracht . 



Wij hebben nu in grove trekken de ligging van ons diluvium , be- 

 halve van het verplaatste diluvium, geschetst; laat ons nu eerst 

 zien waaruit die aardsoorten bestaan , en wat er voor ons uit hunne 

 samenstellende deelen te leeren valt; wij komen dan later op het ver- 

 plaatste diluvium terug. Zand vormt overal de hoofdmassa. Het zand 

 bestaat uit kwartskorrels , die , door het mikroskoop bezien , veelal dui- 

 delijk afgerond zijn , en daardoor aantoonen dat zg door water zijn ver- 

 voerd. De grootte dier korrels is zeer verschillend, en wisselt af tus- 

 schen bijna onzichtbare stofjes tot steentjes waaraan men den naam 

 van grint mag geven. Meestal is het zand geel of geelbruin van kleur, 

 mits met allerlei schakeeringen; zoo is het zilverwit in de nabijheid 

 van leembeddingen in het ooster-diluvium ; koffiebruin , nabij de opper- 

 vlakte, als het door den plantengroei ijzeroxyde heeft ontvangen; grijs- 

 bruin , als er hier of daar overblijfselen van planten mede vermengd 

 zijn. Slechts zelden vindt men kleine blaadjes glimmer of mica in het 

 zand , on als dit het geval is , is het steeds noordsch diluviaal-zand. 

 Overigens is er noch in de samenstelling van het zand, noch in de 

 kleur, noch in de grootte der korrels een merkbaar verschil op te 

 merken tusschen de verschillende afdeelingen van het diluvium, en 

 dit is zeker wel vreemd , als wij nagaan welke de hoofdbronnen zijn 

 van het zand van ons diluvium. Immers , zooals wy straks uitvoeri- 

 ger zullen zien, is ons skandinaafsch- of noorder-diluvium afkomstig 



