DE GROND VAN NEDERLAND, 285 



zosken vau keien en steenbrokken uit het diluviüm, eerst het zoeken 

 naar keien tot bestrating van steden en dorpen; vervolgens naar 

 groote brokken tot bedekking van zeedijken; daarna naar grint, ten 

 einde in de steeds toenemende navraag voor het aanleggen van we- 

 gen te voorzien ; en eindelijk ook naar keien van allerhande grootte , 

 om die voor de zoogenoemde Mac-Adamwegen stnk te slaan, dit al- 

 les heeft de hoeveelheid keien , althans aan de oppervlakte, aanmerke- 

 lijk doen verminderen, zoodat men uit de tegenwoordig aanwezige 

 hoeveelheden geenszins tot die welke oorspronkelijk voorhanden waren , 

 mag besluiten. Slechts op zeer afgelegene plekken in Drenthe , zooals 

 te Exlo en bij Emmen , liggen de keien nog in onverminderd aantal , 

 zooals zij daar voor vele eeuwen zijn nedergelegd. Op beide genoemde 

 plekken liggen de keien, vooral op plaatsen waar het zand door den 

 regen weggespoeld is , zooals op de hellingen der heuvels , zoo dicht 

 bijeen, dat men op een slecht geplaveiden keiweg meent te gaan. 



Doch niet slechts aan de oppervlakte liggen een menigte keien, de 

 geheele diluviale zandlaag is daarmede vervuld. By de diepste door- 

 sneden die er tot dusverre in het diluvium hier te lande gemaakt 

 zijn, die van de Hilversumsche vaart en voor den spoorw^eg in de 

 heuvels van Utrecht en de Velu we , is er geen onderscheid hoegenaamd 

 gevonden in de hoeveelheid grint en keien op en in den grond. 



Hoewel nu zeer vele groote keien en steenbrokken , die aan de op- 

 pervlakte lagen, door den mensch zijn weggevoerd, kan men toch uit 

 hetgeen er nog overig is besluiten, dat het noorder-diluvium over het 

 algemeen meer en grooter blokken bevat dan het gemengde. In het 

 ooster-diluvium zijn groote keien zeer zeldzaam , en in het zuider-di- 

 luvium nog zeldzamer. In het noorder-diluvium vonden de oudste be- 

 woners dezer landen de zware granietblokken , waarvan zij hunne graf- 

 steden bouwden, de door ons zoogenoemde hunnebedden. Een van 

 de zes dekstukken van het hunnebed te Rolde , bij Assen , zal omstreeks 

 18 duizend kilogram wegen. In de streken waar de hunnebedden 

 voorkomen, vindt men thans nog vele groote granietklompen op 

 de heide ; overal ziet men nog de grijze , met mos begroeide ruggen 

 dier gedenksteenen der ijsperiode boven de oppervlakte uitsteken. Dit 

 is het geval b. v. tusschen Borger en Exlo , bij Noordsleen enz. Ook 

 het gemengde diluvium bevat groote blokken , zooals onder anderen 

 bij Oldenzaal en zelfs in die stad; groote afgeronde granietblokken, 

 die waarschijnlijk uit het Lonnekerveld afkomstig zijn. 



