302 DE GROND VAN NEDERLAND. 



sleeswijk-holsteinsche kusten slecMs eene hoogte van zeven tot hoog- 

 stens dertig meters boven den waterspiegel der zee bereiken. 



Zijn de duinheuvels eenmaal gevormd, dan blijven zij eenigen tijd 

 bestaan, zoowel door de zwaarte der deeltjes als door de geringe aan- 

 eenlijming, die door den kalk, het leem en de bewerktuigde stoffen die 

 met het zand vermengd zyn, daaraan gegeven wordt. Men heeft waar- 

 genomen dat zij , door capillaire aantrekking , uitdamping van lager 

 liggende aardlagen en door het regenwater dat er op valt, altijd een 

 weinig beneden de oppervlakte vochtig zijn. Zelfs op de toppen behoeft 

 men slechts een voet diep te graven om het zand vochtig te vinden 

 en in vele duinpannen vindt men zoetwater zelfs aan de oppervlakte. 



Door steeds voortgaanden aanvoer van zand rijzen de duinen tot de 

 hoogte van tien, twintig of dertig meter en soms zelfs hooger. Sterke 

 windvlagen, in plaats van de duinen hooger te maken, doen losse 

 deeltjes van de oppervlakte afstuiven, en deze, met andere zandkorrels 

 die over de dnintoppen heen of tusschen de duinen door waaien, bou- 

 wen een tweede duinenrij op, en zoo vervolgens een derde, al naar 

 den aard van den wind, den aanvoer van zand en het voorkomen van 

 de landstreek. Op die wijze ontstaat er eene verzameling van zanddui- 

 nen, een duinketen, uit heuvels bestaande, die ongeregeld verspreid 

 zijn en onderling zeer veel in hoogte en afmetingen verschillen, een 

 duinketen die somtijds uren gaans breed is. Op het eiland Sylt in de 

 Noordzee is de duinketen, uit verscheidene rijen bestaande, van een 

 uur tot byna twee uren gaans breed. Ook de duinen van onze holland- 

 sche kusten zijn op sommige plaatsen meer dan een uur gaans breed , 

 en aan den mond van den Nijl vormen de duinen een strook van niet 

 minder dan vijf uren gaans breedte. 



Zóó zijn dus onze duinen ontstaan. Onze tegenwoordige dui- 

 nen zijn evenwel niet oorspronkelijk nedergelegd ter plaatse waar wij 

 ze nu vinden. Onze duinen verplaatsen zich onophoudelijk oostwaarts, 

 als er geen maatregelen door den mensch genomen worden , om dat 

 landwaarts trekken der duinen te beletten. Verstuiven noemt men 

 de oorzaak , waardoor de duinen in den loop der eeuwen een paar uren 

 gaans landwaarts ingedrongen zijn , en waarom zij nu niet meer op de 

 plaatsen liggen waar zij eens waren. Verstuiven is het rechte woord, 



