310 NOGMAALS CHRISTIAAN HÜYGENS. 



oneindig betere werktuigen thans bepaald zijn. Buitendien was het uit- 

 gangspunt der berekeningen van huygens , de veronderstelling namelyk 

 dat de middellijn der aarde het gemiddelde van die der beide planeten 

 zoude zijn , tamelijk willekeurig en inderdaad , gelijk men thans weet , 

 ook onwaar *. Men kan het derhalve niet anders dan een gelukkig toe- 

 val noemen dat onze huygens zoo nabij het wit heeft getroffen. Doch 

 de natuur heeft hare gunstelingen ; zij verraadt niet aan ieder hare ge- 

 heimen. Dergelijke gelukkige toevallen vallen , als het ware door een 

 soort van intuïtie , alleen aan hare meest geniale ondervragers ten deel. 



Elk die zich thans , bij proeven in het luchtledige , van de lucht- 

 pomp bedient , maakt daarbij gebruik van de plaat of zoogenaamden 

 schotel , waarop , door tusschenkomst van een mengsel van reuzel , was 

 en olie , of op andere wijze , de glazen klok luchtdicht bevestigd wordt , 

 waaronder de verschillende toestellen worden geplaatst die bij proeven 

 in het luchtledige gebruikt worden. Een luchtpomp zonder zulk een 

 schotel laat zich tegenwoordig bijna niet meer denken, even weinig 

 trouwens als een mikroskoop zonder spiegel. Beiden schijnen ons zoo 

 natuurlijke toevoegsels aan het hoofd-instrument, dat het ons schier 

 niet in de gedachten komt dat dit vele jaren lang bestaan heeft , eer 

 iemand op den inval kwam het daaraan toe te voegen. En toch 

 duurde het meer dan eeue eeuw , eer het samengestelde mikroskoop van 

 een spiegel tot terugkaatsing van het licht werd voorzien, en noch de 

 door den Maagdenburgschen burgemeester, otto von guericke, uitge- 

 vonden luchtpomp, noch het latere, door robert boyle bij. zijne proe- 

 ven in het luchtledige gebruikte , werktuig was van zulk een plaat voor- 

 zien. Alle metalen of glazen vaten , die men luchtledig wilde maken , 

 werden op de met de luchtpomp gemeenschap hebbende buis vastge- 



1 Huygens ([. c. p. 592) erkent dit trouwens zelf. Hij zegt: "Fateor eqnidem lu- 

 brica eateuus ratione haec niti, quatenus nimirum Terrae magnitudinem inter Martem 

 Veneremque mediam adsumsimns, nullo nisi verisimilitudinis argamento; adeoque vel 

 millenis aliquot Terrae diaraetris facile a veritate aberrari potuisse . Verum ut jam duplo 

 majora minorave quam reipsa suut intervalla ista definiverimus aut triplo etiam; non 

 tarnen parum videri debet hactenus saltem mensuram eorum comprehendisse, quum alia 

 uulia ratio suppetat qua non vel decuplo major error limendus sit. Ita enim omniiio 

 existimo." 



