312 NOGMAALS CHRISTIAAN HUYGENS. 



qu'a présent a l'Académie royale des sciences pour faire les expérien- 

 ces du vuide, et qui m'a aussi servy pour toutes celles qui sont conte- 

 nues dans ce recueil. Monsieur hugens fit faire cette machine ensuite 

 celle de m. boyle, et il j apporta divers changemens, qu'on remar- 

 quera en comparant leurs figures." 



Dan volgt de beschrijving der luchtpomp met eene afbeelding, waar- 

 van de bovenstaande figuur eene kopie is, en waarin men duidelijk 

 de plaat bij T T herkent. Hierop werd de klok met een "ciment mol" 

 bevestigd. 



Er is derhalve geen twijlel aan, of nietPAPiN, maar zijn leermeester 

 CHRiSTiAAN HUYGENS is de uitvindcr van de luchtpompplaat. Men kan 

 zelfs nog een stap verder gaan en het jaar aanwijzen waarin die uitvin- 

 ding heeft plaats gehad. In het Journal des Savants van 1672 komt een 

 brief voor van huygens, handelende over de "verschijnselen welke van 

 lucht bevrijd water in het luchtledige aanbiedt." Een uittreksel daarvan 

 wordt gevonden in zijne Opera varia ^ II p. 769. Daarbij is, op Tab. LVI 

 fig. 7 , eene afbeelding gevoegd , waarin men dadelijk de luchtpompplaat 

 met de daarop geplaatste glazen klok herkent , '■^cujus os apertum applicatur 

 molli cuidam cemento." De eerste proef met den nieuwen toestel werd 

 genomen op het laatst van December van het jaar 1661. Huygens be- 

 vond zich derhalve tijdens de uitvinding nog hier te lande , want eerst 

 vijf jaren later, bij de oprichting, in 1666, der Académie Royale des 

 sciences , waarvan hij een der eerste leden was , vertrok hij metter- 

 woon naar Parijs en leerde daar Papin kennen. Met waarschijnlijkheid 

 kan men aannemen dat die eerste luchtpomp met een plaat, volgens 

 de aanwijzingen van huygens, vervaardigd is door den toenmaligen 

 Leidschen instrumentmaker samuel musschen broek, want de door pa- 

 pin gegeven afbeelding gelijkt genoeg op de thans nog in het physisch 

 kabinet te Leiden bewaarde groote luchtpomp, die in 1675 op last 

 van DE VOLDER door samuel musschenbroek vervaardigd is, — zg 

 het ook dat er eenige verbeteringen aan zyn aangebracht, zoo als 

 een dubbel doorboorde kraan , — om aan te nemen dat de vroe- 

 ger voor HUYGENS vervaardigde luchtpomp daaraan tot model heeft 

 gediend. 



De vereerders van onzen grooten landgenoot zijn den heer gerland 

 dank schuldig , dat hij de aandacht heeft gevestigd op eene weinig be- 

 kende bron, waaruit met zekerheid het bewijs geput wordt van het 

 recht van christiaan huygens op eene uitvinding, die, al moge zij 



