332 HET ZODIAKAAL- OF DIERENRIEMSLICHT. 



en daar voorbij komende , zullen de deeltjes der zonsatmospheer met 

 wiskundige zekerheid zich in de wereldruimte verspreiden en niet meer 

 tot de zon blijven behooren. Hoe sneller de zon om hare as gedacht 

 wordt te draaien , des te dichter komt deze evenwichtsgrens bij haar te 

 liggen. Bij lederen omwentelingstijd, dien men aannam, zou een an- 

 dere grootst mogelijke uitbreiding der zonsatmospheer behooren. Wat 

 voor één deeltje geldt, zou ook voor een verzameling van deeltjes gel- 

 den. De afstanden, waarop de verschillende planeten van de zon om 

 deze wentelen , hangen door dezelfde wet samen met den tijd , waarin 

 ze die wentelingen volbrengen , want bij haar bestaat ook dat evenwicht 

 tusschen de twee genoemde werkingen. Nu is de dichtst bij de zon ge- 

 plaatste planeet: Mercurius. Zij volbrengt haren omloop in 88 dagen. 

 Liep zij sneller, zoo zoude zij zich verder van de zon verwijderen. Een 

 deeltje van de atmospheer der zon zoude op den afstand van Mercurius 

 in dat geval verkeeren, het zoude in 25 '/^ dag, dus te snel omloopen. 

 Daarom kan de uiterste rand der afgeplatte zonsatmospheer zich onmo- 

 gelijk tot de Mercurius-baan uitstrekken. Het zodiakaallicht strekt zich 

 verder uit en kan dus niet als uiterste zonsatmospheer worden opgevat. 

 Was hiermede de hypothese van cassini gevallen, weldra kwam een 

 andere haar vervangen , en deze heeft zich tot in onze dagen gehandhaafd. 

 Ik zal trachten haar uiteen te zetten. Vooraf echter dienen wij een 

 blik te slaan op de na den val der hypothese van cassini, dat is na 

 het einde der voorgaande eeuw, gedane nieuwe waarnemingen van 

 het zodiakaallicht. Vooral die in de heete luchtstreek volbracht, ver- 

 meerderden de kennis aangaande zijne eigenschappen. Alexander von 

 HUMBOLDT merkte bij zijne reizen op , dat het in die gewesten een 

 regelmatig , lederen avond en morgen terugkeerend verschijnsel was. 

 Hij beschrijft in zijn beroemden Kosmos het voorkomen , dat dit 

 aan den waarnemer biedt , die in den heeten aardgordel zijne op- 

 merkzaamheid schenkt aan de lichten van den nachtelijken hemel. "De 

 veel sterkere lichtkracht," zegt deze groote geleerde, *'die het zodia- 

 kaal-licht in Spanje, aan de kusten van Valencia en in de vlakten 

 van Nieuw-Castilië vertoont, had mij er reeds toe doen overgaan, 

 het geregeld waar te nemen. De helderheid van dit licht , ik zou kun- 

 nen zeggen: van deze verlichting, nam nog op verrassende wyze toe, 

 naarmate ik den aequator naderde , hetzij over het vaste land van 

 Amerika, hetzij in de Zuidzee. Door de altijd droge en doorschij- 

 nende lucht van Cumana, in de prairieën of Llanos van Caracas, op 



