HET ZODIAKAAL- OF DIERENRIEMSLICHT. 335 



zodiakaallicht bewijzen zou, als het boven alle bedenking verheven 

 ware. Geen wonder dat dus de tweede onderstelling omtrent het we- 

 zen van dit verschijnsel meer en meer aan vastheid scheen te winnen. Zij 

 werd alleen in zooverre door sommigen gewijzigd , dat het zodiakaallicht 

 veroorzaakt zou worden niet door een lensvormig de zon omgevende 

 massa van ontelbare kleine planeetjes, maar door een min of meer platten 

 ring, die, binnen de baan der planeet Mars, door dergelijke planeetjes 

 om de zon zou worden gevormd. Het is deze ring waarop humboldt 

 in het eerste deel van zijn Kosmos (I. p. 88) doelt op de volgende 

 plaats , die ik niet kan nalaten te vertalen. 



"De prachtvolle gordels van den zuidelijken sterrenhemel tusschen 

 de parallelen van 50" en 80" zijn bijzonder rijk aan nevelsterren en 

 saamgehoopte , niet oplosbare nevelvlekken. Van de twee Magellaan- 

 sche wolken , die om de aan sterren arme , verlaten zuidpool wente- 

 len , vertoont zich vooral de grootste , naar de nieuwste onderzoekingen , 

 als een verwonderlijke ophooping van sterreugroepen , van deels bol- 

 vormige hoopen van nevelsterren in allerlei grootte, en van onoplos- 

 bare nevelvlekken, die, terwijl zij eene algeraeeue verlichting van het 

 gezichtsveld teweeg brengen, den achtergrond van het tafereel vormen. 

 De aanblik dezer wolken , van het stralende sterrenbeeld 't schip Argo, 

 van den melkweg en van de sterrenbeelden Centaurus en het Zuider 

 Kruis, ja de landschappelijke bevalligheid van den geheelen zuidelijken 

 hemel, hebben bij mij een onvergetelijken indruk achtergelaten. Het 

 zodiakaallicht , dat piramidaal opstijgt (eveneens in zijnen zachten glans 

 het eeuwige sieraad der tropische nachten) is of een groote, tusschen 

 Venus ^ en Mars wentelende nevelring of, doch met minder waarschijn- 

 lijkheid, de uiterste laag der zonsatmospheer." 



Het laatste denkbeeld is spoedig ook door humboldt geheel verlaten. 



Inmiddels kwamen nieuwe feiten den gezichtskring, ook met betrek- 

 king tot dit natuurverschijnsel, op nieuw uitbreiden. Humboldt maakte in 

 1845, in zijn Kosmos (I pag. 144) melding van een verschijnsel dat zich, 

 tegelijk met het avond-zodiakaallicht des westelijken hemels, aan den oos- 

 telijken horizon vertoonde, toen hij in 't begin dezer eeuw van Lima, over 

 zee , naar de westkust van Mexico voer, en dat hij als een weerspiegeling 

 van het westelijke zodiakaallicht beschrijft met de volgende woorden, die 



' Er staat hier eigenlijk Aarde, maar dit is blijkbaar eea schrijffout. Op pag. 95 

 spreekt H. zelf van Venus en Mars. 



