336 HET ZODIAKAAL- OF DIERENRIEMSLICHT. 



ik in scHiAPARELLi's werk over de vallende sterren vermeld vind, en die 

 ontleend zijn aan een opstel van humboldt in de Aslron. Nachr. IST" 989. 



"Terwijl het licht in het W. zeer helder was, namen wij steeds een 

 witachtigen, eveneens piramidalen schijn in 't O. waar. Deze was zoo 

 sterk, dat hij tot zekeren graad de helderheid des hemels op de duide- 

 lijkste wijze verhoogde. Zelfs de matrozen waren verwonderd over dezen 

 dubbelen lichtschijn in het W. en het O., en ik hel er toe over om te 

 gelooven,dat deze witachtige glans in 't O. de weerschijn was van het 

 werkelijke zodiakaallicht in 't W. Ook verdwenen beiden te gelijker tijd." 



Humboldt noemde dezen weerschijn den Oegensckein ; maar dezen naam 

 gaf men later aan een ander verschijnsel , waarom wij ons aan het woord 

 "weerschyn" zullen houden, zonder daarom de verklaring van humboldt 

 aan te nemen, die toch eigenlijk slechts een naam is, even als de door 

 hem uitgevonden naam van magnetisch onweder voor het noorderlicht. 



In 1854 ontdekte brorsen, op de sterrewacht te Senftenberg in Bohe- 

 men , den eigenlijken Gegenschein of tegenschijn , zijnde een flauwe licht- 

 schemering met vervloeiende grenzen , die in of bij de ecliptica , bijna 

 juist tegenover de zon schijnt te staan, en dus even als deze, maar 

 altijd tegenover haar, de beelden van den zodiak of dierenriem door- 

 loopt. Hij nam dit licht in de maanden Februari, Maart, April of 

 September , October , November waar. Deze tegenschijn is veel moeilijker 

 te zien dan de gewone zodiakaallicht-piramide. Prof. heis zocht er te 

 Munster lang te vergeefs naar, tot hij eindelijk de moeite nam, tegen 

 middernacht zich buiten de sfeer der gas verlichting te begeven. Zijne 

 eerste waarneming is van Februari 1869, de laatste van Februari 1 875 , 

 in welk jaar zgne rheumatische aandoeningen hem ook de gewone, van 1847 

 af volgehouden waarnemingen van het zodiakaallicht deden staken. Hier- 

 om deed hij een beroep op zijn jongere vrienden en ontving ook ik van 

 hem een uitnoodiging , om mij aan zodiakaallicht en tegenschijn gelegen te 

 laten liggen. Het gevolg waren eenige waarnemingen, door mij in het 

 toenmaals nog door heis geredigeerde Wochenschrift gepubliceerd , op 

 beide verschijnselen, in de jaren 1874, '75 en '76. Mijne opp. 295, in de noot, 

 besproken teekening der zodiakaallicht-piramide heeft op een dier waarne- 

 mingen betrekking. Wil men den tegenschijn zien, zoo begeve men zich, tegen 

 middernacht , als het tegenover de zon gelegen punt des sterrenhemels het 

 hoogst boven den horizon staat , buiten de gasverlichting der stad , waar het 

 oog eerst gedurende ongeveer een kwartieruurs door de afwezigheid 

 van alle kunstlicht gevoelig genoeg moet gemaakt worden , om flauwe 



