348 DE GROND VAN NEDERLAND. 



verbindt. Het vinden van dezen laatsten houten weg is voorzeker een 

 afdoend bewijs voor den romeinschen oorsprong der Yaltherbrug. Daarbij 

 komt ook een ontkennend bewijs, het niet vinden namelijk van derge- 

 lijke bruggen in de menigvuldige venen van Noord-Duitschland, ter 

 plaatse waar geen romeinsche legerbenden heen en weer getrokken 

 zijn. Voor het hier behandelde onderwerp is de bepaling van den tijd, 

 uit welke deze houten wegen afkomstig zijn , vooral van gewicht , 

 omdat zij het nog voorhanden zijn , in dien tijd , van groote wouden , 

 en ook bepaaldelijk van dennewouden, op deze zelfde plaatsen aan- 

 toonen." 



Zeer dikwijls liggen er andere gronden op veen, wat ook zeer goed 

 te verklaren is , als wij bedenken dat de oudste alluviale vormingen 

 van ons land venen waren , die later , met alles wat er op groeide , door 

 de wateren en daardoor met het bezinksel uit die wateren werden 

 bedekt. Zulk oud veen onder klei of zand bedolven en door de zwaarte 

 van die -stoffen ineen geperst, noemt men derrie. Onder de kleilan- 

 den van den Dollart, in geheel het zoogenoemde lage land van Hun- 

 zingo en Fivelingo , ligt een derrielaag. Ook onder de friesche klei 

 ligt derrie. Op de Wadden bij Holwerd wordt derrie in groote brok- 

 ken losgespoeld gevonden , als die gronden bij eb droog vallen. Langs 

 de Zuiderzee liggen de Heilanden ook bijna allen zonder onderscheid 

 op derrie , van de Lemmer tot voorbij Elburg. Onder de dikke kleilaag 

 van het Westland en omstreeks den Haag ligt een dikke derrielaag. 

 Op de Zeeuwsche eilanden is de derrielaag zeer algemeen, en geeft 

 daar dikwijls aanleiding tot verzakking van de dijken. En niet slechts 

 onder zeeklei ligt derrie , ook onder onze duinen komt zij voor. In 

 groote hoeveelheid heeft men derrie gevonden in de duinpan die thans 

 het Oranje- water bij den Vogelenzang vormt. In de Haarlemmermeer 

 ligt onder het klei derrie, oud veen, hard en dicht, bijna als bruin- 

 kool. Bij het graven van het dok aan het Nieuwe Diep heeft men ver 

 in het derrie, in het oude veen of boschmoeras gegraven, 't welk 

 eenmaal daar was, voordat de duinen en zeebezinksels dat veen met 

 boomen overdekten. Ja , men kan met grond beweren , dat bgna overal 

 onder het alluvium van ons land derrie ligt, oude venen en bosschen, 

 in latere tijden met klei en zand bedekt. En dat het moerassige 

 bosschen waren, die eerste venen van ons land, bewijzen de vele 

 boomstampaen en stronken die er in gevonden worden, en die onder den 

 naam van kienhout bekend zijn. Merkwaardig is dat kienhout in 



