352 DE GROND VAN NEDERLAND. 



dat rivierwater deze kleibezinkingen ziet ontstaan, is het dan geene 

 ongerijmdheid om hier niet oorzaak en uitwerking te vereenigen? 



Greheel overbodig zal het dus wel zijn om , ter verklaring van het 

 verschijnsel, te onderstellen, dat de bodem der Noordzee kleilagen 

 bevat, die aan het zeewater het slib afstaan, dat zij op onze kus- 

 ten doet bezinken; en veel waarschijalijker is het, dat, omgekeerd, 

 ook deze kleilagen afkomstig zijn uit het rivierwater , hetwelk in de 

 diepte , buiten het bereik der golven , de noodige rust vindt om zijn 

 klei af te zetten. Iets dergelijks vindt men eveneens aan de monden 

 van den Nijl. Die kust is , even als de onze , geheel uit fijn zand samen- 

 gesteld, dat zeewaarts tot op de diepte van tien meter den bodem 

 bedekt. Daar eerst vindt men slib , dat zich daar , buiten het bereik 

 der golven, uit het Nijlwater nedergezet schijnt te hebben. 



Rivier bezinkingen, slib door rivierwater afgezet, vormen 

 ook een voornaam gedeelte van ons alluvium. De rivierbezinksels 

 zijn ontstaan uit overstroomd rivierwater, de zeebezinksels uit water 

 door het getij af- en aangevoerd, en dus uit zout of ten minste 

 biak water. Eivierbezinksels zijn min of meer vlakke kleilanden die 

 zoo laag liggen dat hun oppervlakte altijd beneden de hoogte blijft 

 die het rivierwater kan bereiken. Zij liggen dus aan weerszijden der 

 rivieren de IJsel , de Lek, de Waal, de Maas, nameljik de wateren 

 die door den Rijn en de Maas worden gevoed. Doch niet slechts aan 

 weerszijden van de tegenwoordige rivieren vindt men in ons land rivier- 

 bezinksels, ook op vele andere plaatsen komen zij voor. 



Het is algemeen bekend, dat de rivieren aanhoudend haren loop ver- 

 anderd hebben , zoolang zij niet door dijken bedwongen zijn geworden. 

 Een rivier die stroomen kan waarheen zij wil, vloeit nooit rechtuit» 

 maar vormt steeds kronkels , en tracht , zoodra er een kronkel ge- 

 vormd is , de punten van aanvang en einde te vereenigen , en weer 

 vooruit te gaan. Maar overal waar zij vloeit, zet zij stoffen af, de 

 stoffen namel^k die zij, in den vorm van zand en grint, door de kracht 

 van den stroom naar beneden voert, of die zij in den vorm van slib 

 in haar water medebrengt. Overal waar eene rivier eenigen tijd ge- 

 vloeid heeft, vindt men dan ook rivierbezinksels liggen, en dat is de 

 reden dat men rivierklei vindt op zooveel plaatsen van ons land, die 

 thans bouwland zijn en niet meer rivierbedden, 't Zijn voormalige 

 rivierbedden. 



Het onderzoek van een gedeelte van onzen alluvialen bodem, in den 



