HET ZODIAKAAL- OF DIERENRIEMSLICHT. 363 



5". De phasen houden ook nog dan aan, wanneer de schemering heeft 

 opgehouden , die met name in de tropische gewesten zeer kort duurt. 

 In Chili, zegt de beroemde natuuronderzoeker kaemtz, duurt de sche- 

 mering slechts een kwartier na het ondergaan der zon ; de phasen van 

 het zodiakaallicht hebben tot haar verloop meer dan twee uren noodig. ' 



Al deze punten worden met tal van voorbeelden uit de waarnemingen 

 van JONES toegelicht en zijn, dunkt my , afdoende bewezen. Er moet dus in 

 het zodiakaallicht een innerlijke verandering plaats hebben , een zekere 

 bowegelijkheid , waardoor het des avonds en des morgens verlengingen 

 en versmallingen of verkortingen en verbreedingeu ondergaat. Hiervoor 

 spreken ook nog de plotseling optredende veranderingen in vorm , welke 

 niet met plotselinge veranderingen in de doorschijnendheid der atmos- 

 pheer gepaard gaan. Overigens behoeft volstrekt niet ontkend te wor- 

 den dat de toe- en afneming der duisterheid invloed op de phasen van 

 het zodiakaallicht moeten hebben. Wat bewezen is, is slechts dit: dat 

 deze oorzaken niet de eenige hier werkende invloeden zijn, maar dat nog 

 andere , die in het verschijnsel zelf hunnen zetel hebben , zich daarbij 

 openbaren. Maar dit is op zich zelf reeds veel en opent een geheel 

 nieuw inzicht in het karakter van het natuurverschynsel. Na 2^/2 a 3 

 uren na zonsondergang houden gewoonlgk de verheffingen der toppen 

 van de centrale en diffuse piramiden tegen den zin van de dagelijksche 

 wenteling des hemelbols op, en schijnen van nu af die toppen aan 

 die wenteling deel te nemen. (Zie serpieri, pag. 34, laatste alinea.) 

 Vroeger, toen men meer op het voorkomen van het geheel ontwik- 

 kelde verschijnsel acht gaf en minder lette op de periode zijner wor- 

 ding in de eerste uren na het ondergaan der zon, en toen men minder 

 geregelde waarnemingen in die streken der aarde gedaan had , waar 

 de phasen het sterkst optreden , d. i. in de tropen , heeft men hieruit af- 

 geleid dat het verschijnsel deelnam aan de aswenteling van den he- 

 melbol, dat het dus was "kosmisch" of buiten de aarde, volgende de 

 schijnbare beweging der zon en waarschijnlijk meer of minder recht- 

 streeks aan dit hemellicht verbonden. Deze zienswijze is door serpieri 

 en JONES op losse schroeven gezet en wordt dit nog meer , als serpieri 

 de beweging van de toppen der centrale en diffuse piramiden , dus van 

 den inwendigen kegel en van den mantel , tegen die der sterren in , ver- 



' Pag. 21 van serpieei's geschrift geeft sprekende voorbeelden van phasen tot over 

 30°, 2^3 a 3 uur na het ondergaan of voor het opkomen der zon voorgekomen. 



