370 HET ZODIAKAAL- OF DIERENRIEMSLICHT. 



aan den ingang. Hierna begeve men zich naar een hooger punt , bijv. 

 naar het orchest , dat wij in de zaal onderstellen. Met het rijzen van 

 ons oog zal nu de ballon schijnbaar dalen en met een lager punt der 

 deur overeenstemmen. 



Maar in de zaal werd gerookt. Wij zagen den tabaksdamp als een 

 horizontale streep boven de hoofden der personen hangen toen wij nog, 

 als zij , beneden in de zaal ons bevonden. Wat gebeurde my nu , in 

 dergelijke omstandigheden , toen ik mij op het hoogere orchest had 

 begeven? De rooklaag scheen my gevolgd te zijn, even als het zodia- 

 kaallicht den heer jones. Van een werkelijk oprijzen was hierbg geen 

 sprake. Ook zag ik de horizontale dampstreep onmiddellijk weer lager 

 hangen, toen ik zelf mij weder lager bevond. Welke verklaring hier- 

 van te geven? Klaarblijkelijk hing de rook in de zaal in lagen, even- 

 wijdig aan den vloer , waarvan eene zich het duidelijkst vertoonde , 

 als de waarnemer met zgn oog in de laag geplaatst was, daar zich 

 de deeltjes van den rook dan schijnbaar meer ophoopten en zij in het 

 licht der gaslampen dan sterker indruk op het oog maakten. De bo- 

 ven en beneden het oog hangende lagen waren minder goed te onder- 

 scheiden , daar de gezichtstraal , er doorgaande , veel minder deeltjes ont- 

 moette dan zulks bij die laag het geval was , die in haar geheel door 

 hem werd doorloopen. 



Inderdaad zag men dus andere lagen, terwijl men zich hooger of 

 lager verplaatste, maar die lagere maakten toch deel uit van het uit 

 fijne deeltjes bestaande geheel : den in de zaal aanwezigen tabaksdamp. 

 Die damp verkreeg dus andere omtrekken, die den waarnemer sche- 

 nen te volgen. Ik zie niet in, dat zoo iets bij het zodiakaallicht ook 

 niet het geval zou kunnen zijn (ook wanneer hierbij niet aan eene ver- 

 deeling in evenwijdige lagen te denken is) indien men van de hypo- 

 these van FATio uitgaat , waarbij een dergelijke samenstelling van het 

 verschijnsel uit zeer fijne deeltjes wordt verondersteld , gelijk wij boven 

 hebben vermeld. In ieder geval, hoezeer deze hypothese ook geschokt 

 zy door jones en serpieri, moeten te snelle gevolgtrekkingen wor- 

 den vermeden. 



Het is eene bekende zaak dat in de sterrenkunde , gelijk ook in som- 

 mige gevallen van landmeetkunde , de afstanden van ongenaakbare 

 punten bepaald worden door het verschil in richting waarin zulk pun- , 

 ten gezien worden uit de uiteinden eener bekende lijn. Heeft men met 

 een hemellicht te doen, bijv. met de maan, dan kan bij de bepaling 



